Telkens wanneer er ergens ter wereld een zware aardbeving plaatsvindt, vragen Dominicanen zich opnieuw af: zijn onze gebouwen wel echt veilig?
Het antwoord hangt niet alleen af van hoe ze ontworpen of gebouwd zijn. Het hangt ook af van hoe ze in de loop der jaren onderhouden, aangepast en geëvalueerd zijn.
Er is een realiteit die zelden in het publieke debat aan bod komt: gebouwen blijven niet onveranderd gedurende hun hele levensduur.
De constructies worden voortdurend blootgesteld aan bodemdynamiek, wisselende belastingen, natuurlijke veroudering van materialen, verbouwingen, uitzettingen, lekkages, corrosie en natuurlijk de seismische activiteit die kenmerkend is voor de Dominicaanse Republiek.
Ons land ligt in een regio met een hoog seismisch risico, en in een van de meest actieve gebieden in het Caribisch gebied, boven de Caribische en Noord-Amerikaanse tektonische platen. De wisselwerking tussen deze platen maakt aardbevingen een permanent risico en geen uitzonderlijke gebeurtenis.
Deze realiteit vraagt om een cultuur van preventie. Dat begint al in de ontwerpfase, waar risico's moeten worden voorzien.
De veiligheid van een gebouw is geen vanzelfsprekendheid; deze moet tijdens het bouwproces worden gegarandeerd en effectief technisch toezicht is cruciaal voor het controleren van de naleving van de regelgeving tijdens de uitvoering.
Inspecties, tests, prestatietests, kwaliteitscontroles, technische documentatie en andere protocollen die in elke fase van het werk vereist zijn, vormen onderdeel van de documentatie die aantoont dat het ontwerp correct is gerealiseerd en dat het werk daadwerkelijk voldoet aan de wettelijke eisen.
Het is ook essentieel om een nationaal (permanent) programma te bevorderen voor de evaluatie van bestaande gebouwen, met name gebouwen die gebouwd zijn vóór de inwerkingtreding van de meest recente aardbevingsvoorschriften (2011 – Verordening R-001) of gebouwen waarvan de structurele staat nooit door vakdeskundigen is gecontroleerd.
Deze verantwoordelijkheid mag echter niet uitsluitend bij de staat liggen. De staat reguleert, maar naleving is ook de verantwoordelijkheid van eigenaren, beheerders en gebruikers.
Beheermaatschappijen van appartementencomplexen spelen een essentiële rol in de bescherming van de honderden gezinnen die in de gebouwen wonen.
Net zoals onderhoud wordt uitgevoerd aan liften, energiecentrales, waterpompen of brandbeveiligingssystemen, zou verantwoord beheer ook het periodiek laten uitvoeren van bouwkundige inspecties moeten omvatten om de werkelijke staat van het gebouw vast te stellen.
Het doel is niet om paniek te zaaien, maar om risico's te beheersen en te anticiperen.
Een structurele beoordeling maakt het mogelijk om tijdig potentiële kwetsbaarheden te identificeren, prioriteiten voor interventies vast te stellen, zo nodig versterkingen te plannen en, bovenal, noodplannen te ontwikkelen die gebaseerd zijn op technische informatie en niet op aannames.
Structurele veiligheid mag niet worden beschouwd als een permanente en onveranderlijke toestand. Het moet worden gezien als een continu proces van controle, onderhoud en verbetering. Gebouwen vereisen een permanente inzet om rekening te houden met bodemdynamiek en de natuurlijke verschijnselen die zich onvermijdelijk blijven voordoen.
De beste investering die een vereniging van huiseigenaren kan doen, is niet altijd een esthetische renovatie; vaak is het de zekerheid dat het gebouw veilig is, wat hun leven en dat van de bewoners beschermt.
De veerkracht van onze steden wordt niet alleen opgebouwd door het bouwen van nieuwe gebouwen. Die veerkracht wordt ook versterkt door verantwoord om te gaan met de bestaande gebouwen en deze te evalueren.
Wachten op een zware aardbeving om te ontdekken welke gebouwen kwetsbaar waren, zou te laat zijn. Voorkomen is altijd goedkoper dan herstellen en, bovenal, oneindig veel waardevoller wanneer er mensenlevens op het spel staan.
Aanbevolen lectuur:
