Vanaf 1946 bouwde het regime van Trujillo arbeiderswijken in Santo Domingo. Documenten uit het Algemeen Archief van de Natie tonen aan dat de begunstigden niet de meest behoeftigen waren, maar eerder degenen die het regime het beste uitkwamen
SANTO DOMINGO. – De eerste sociale verbeteringswijk werd gebouwd in 1946 en de wettelijke basis ervoor kwam later: Wet 3105 van 9 oktober 1951, die de ontwikkeling toestond van gebieden op staatsgrond die waren aangewezen als sociale verbeteringswijken, arbeiderswijken of landbouwbedrijven.
Dit wordt aangehaald door Marcos Prados Martín in «Van bohíos naar sociale woningbouw» (Culture & History Digital Journal, 2025) en Jesús Morel in «Officiële modellen voor arbeiderswoningen en sociale verbetering in Ciudad Trujillo» (architectuurmagazine).
De goedkeuring van het project werd toevertrouwd aan particuliere ingenieurs, onder eindtoezicht van het Staatssecretariaat voor Volksgezondheid en Sociale Zaken. De hypotheekfinanciering werd verstrekt door de Landbouw- en Industriële Bank.
Volgens Morel waren de wijken die werden gebouwd: María Auxiliadora, Luperón, Villa Francisca, Villa Duarte, Ensanche Ozama, Mejoramiento Social en Barrios de Alistados, de laatste bedoeld voor militaire families.
De huizen waren ingedeeld in typologieën die met letters werden aangeduid. Volgens Morel had een woning van type A een dak van beton of asbestcement op percelen van 12×50 meter; de woon-eetkamer mat 3×20 meter en de dienstwoning 2,30×2,60 meter.
Woningtype B bestond uit drie slaapkamers met daken van gewapend beton en muren van betonblokken. Officierswoningen waren er in vier varianten, met aanzienlijk grotere afmetingen. De maandelijkse afbetalingen varieerden van RD$ 7,00 tot RD$ 20,00, terwijl de kosten voor de aankoop van de grond varieerden van RD$ 1.000,00 tot RD$ 3.000,00, afhankelijk van de locatie.
Prados Martín legt uit dat de Landbouwbank aanvankelijk geen leningen met een langere looptijd dan acht jaar aanbood, waardoor de toegang voor gezinnen met een hoger inkomen beperkt was. Alleen in de wijken die onder het Mejoramiento Social-programma vielen, werd de looptijd verlengd tot vijftien jaar.
De wet definieerde "werknemers" als begunstigden, maar specificeerde hun profiel of concrete vereisten niet. Prados Martín wijst erop dat archiefmateriaal suggereert dat het selectieproces sterk werd beïnvloed door politieke macht.
Het Algemeen Archief van de Natie bewaart lijsten waarop hooggeplaatste functionarissen persoonlijk nieuwe bewoners voor huisvesting hebben voorgesteld. Een document van 17 januari 1957, aangehaald door Prados Martín, bevat aanbevelingen ondertekend door onder anderen generaal Rafael L. Trujillo jr., kolonel Pedro V. Trujillo Molina, staatssecretaris van het presidentschap Amado Hernández, staatssecretaris van Financiën Virgilio Álvarez Sánchez en staatssecretaris van Openbare Werken Jaime A. Guerrero Ávila.
Voordat de woningen werden overgedragen, voerde de Dominicaanse Partij een politieke screening uit van de aanvragers, zoals gedocumenteerd door Prados Martín met gegevens van de AGN.
In het archief van de AGN bevinden zich ook de brieven van Blasina Rodríguez en "La Mora", waarin ze smeken om een dak boven hun hoofd voor hun kinderen. Dit leidt Prados Martín tot de conclusie dat de bewoners die werden verdreven om de wijk Mejo te bouwen, in de meeste gevallen niet degenen waren die de huizen kregen. Volgens Prados Martín was het namelijk gebruikelijk dat het leger de bewoners dwong hun huizen af te breken en met een klein geldbedrag terug te keren naar hun provincies van herkomst.
Serie: Geschiedenis van sociale woningbouw in de Dominicaanse Republiek. Hoofdstuk III.
Aanbevolen lectuur:
