Het zijn de minst aantrekkelijke ruimtes in een gebouw. Ze komen niet voor op ontwerptekeningen. Ze worden niet genoemd in verkooppresentaties. Niemand loopt erdoorheen tijdens een bezoek aan een modelappartement. Maar op de dag dat je ze nodig hebt – bij brand, een aardbeving, een evacuatie van welke aard dan ook – vormen ze de enige weg tussen je leven en de straat.
In veel gebouwen in onze regio zijn noodtrappenhuizen slechts een formaliteit. Ze bestaan omdat de bouwvoorschriften dat vereisen. Maar er is een enorm verschil tussen wat er is en wat er daadwerkelijk functioneert.
Een functionerend noodtrappenhuis moet aan bepaalde niet-onderhandelbare eisen voldoen. Het moet onder druk staan – een geforceerd ventilatiesysteem dat een positieve druk in het trappenhuis handhaaft om te voorkomen dat rook binnendringt in geval van brand. Het moet op elke verdieping brandwerende deuren hebben – deuren die 60 of 90 minuten brandwerend zijn, automatisch sluiten en niet met wiggen kunnen worden geblokkeerd. Het moet onafhankelijke noodverlichting hebben. Het moet in het donker zichtbare signalering hebben. En het moet een minimale breedte hebben die de evacuatie van alle gebouwgebruikers binnen een redelijke tijd mogelijk maakt.
Hoeveel gebouwen voldoen aan al deze eisen? We hebben geen exact cijfer – en dat is een deel van het probleem. Er is geen systeem van periodieke inspecties om te controleren of de noodtrappenhuizen functioneren, of de branddeuren nog sluiten, of het drukregelsysteem werkt, of dat er misschien een extra slot is geplaatst om de deur open te laten staan omdat dat handiger leek.
Wat we wél weten, is gebaseerd op onze bevindingen op bouwplaatsen en in bestaande gebouwen. Trappen met afmetingen die overeenkomen met de bouwtekeningen, maar in werkelijkheid smal zijn, met lage leuningen en ongelijke treden. Deuren die onklaar zijn gemaakt doordat ze dichtgeslagen zijn. Drukregelsystemen die na de oplevering nooit zijn aangezet. Bewegwijzering die ooit is aangebracht en nooit is vervangen toen deze in slechte staat verkeerde.
In de jaren vóór de herziening van de bouwvoorschriften waren metalen buitentrappen toegestaan als vluchtroutes. Veel daarvan bestaan nog steeds. IJzeren constructies blootgesteld aan het tropische klimaat – verroest, smal en met leuningen die niet voldoen aan de minimale hoogte-eisen. In een echte noodsituatie kunnen deze trappen gevaarlijker zijn dan de noodsituatie zelf.
Noodtrappenhuizen zijn geen luxe of louter formaliteit. Ze vormen een essentiële veiligheidsvoorziening. Als u in een gebouw met meer dan vijf verdiepingen woont, zoek dan het noodtrappenhuis op. Loop erdoorheen. Controleer of de deuren sluiten. Of er licht is. Of het trappenhuis goed is gemarkeerd. Of de route vrij is. Of u er in het donker, bij rook of in haast doorheen kunt komen. Als een van deze zaken niet in orde is, meld dit dan bij het gebouwbeheer. Dit probleem kan niet wachten tot u het nodig hebt om te ontdekken dat het niet werkt.
Aanbevolen lectuur:
