SANTO DOMINGO.- Một chuyến dạo bộ qua Ciudad Nueva là một cuộc khám phá nơi lịch sử đô thị bắt đầu bên ngoài bức tường thành: những khu nhà ở ngoại ô đầu tiên và những tòa nhà đã nâng đỡ thành phố, tô điểm thêm cho nó bằng những ban công.
Nó xuất hiện vào cuối thế kỷ 19 như một sáng kiến hiện đại hóa của chính phủ Ulises Heureaux, sau khi một phần bức tường thuộc địa bị phá bỏ và thành phố được mở rộng về phía Sabana del Estado.
Đây là lần mở rộng có kế hoạch đầu tiên bên ngoài khu vực được bao quanh bởi tường thành, và bố cục ban đầu của nó, được thiết kế vào năm 1884 bởi kỹ sư JM Castillo, đã đưa vào các khối nhà đều đặn, phá vỡ quy hoạch đô thị kéo dài gần bốn thế kỷ.
Mẫu mới
Cư dân nơi đây đã từ bỏ sự cứng nhắc của thời kỳ thuộc địa và xây dựng những ngôi nhà gỗ thẳng hàng với vỉa hè, một sự pha trộn giữa nét giản dị bình dân và vẻ sang trọng của tầng lớp tư sản. Mặt tiền đầy màu sắc, cửa sổ lớn, hành lang phía trước, mái dốc hướng ra đường phố, sân trong và lối vào tạo nên một kiến trúc chức năng thích ứng với khí hậu.
Về sau, kiến trúc xây bằng đá chịu ảnh hưởng của phong cách tân cổ điển xuất hiện, với các cột trụ và họa tiết trang trí, cũng như một phản ứng trước các vụ hỏa hoạn và bão tố. Sự xuất hiện của các bác sĩ, luật sư và chính trị gia đã làm thay đổi cấu trúc xã hội và đẩy lùi các tầng lớp lao động: một biểu hiện ban đầu của quá trình đô thị hóa.
Các con phố ở đây khẳng định bản sắc dân tộc bằng cách mang tên các trận đánh anh hùng: Estrelleta, Cambronal, Las Carreras, Palo Hincado hay Beller.
Thế kỷ 20 đã mang đến bê tông và thép, với những tòa nhà từ hai đến bốn tầng phản ánh chủ nghĩa duy lý hiện đại: mặt tiền nhẵn mịn, ban công tiện dụng và cửa sổ lớn. Bên trong, phòng khách và phòng ăn được tích hợp, nhà bếp được tối ưu hóa, và sân trong được thu hẹp hoặc loại bỏ.
Theo José Enrique Delmonte, khu phố vẫn giữ nguyên bố cục lưới và các lô đất, nhưng các ngôi nhà bắt đầu cùng tồn tại với các khu nhà ở nhiều tầng, làm thay đổi quy mô, trong khi tạp chí Arquitexto cảnh báo rằng sự chuyển đổi này đã định nghĩa lại bản sắc của khu phố.
Ngày nay, Ciudad Nueva đang đối mặt với một chu kỳ mới của việc cải tạo, tăng giá và di dời các gia đình truyền thống, một hiện tượng cũng có thể thấy ở Ciudad Colonial và Gascue, đe dọa làm xói mòn ký ức văn hóa của nơi này.
Khu phố đã phát triển khi các con phố của nó trở thành sân khấu cho quyền lực, văn hóa và sự phản kháng. (Solangel Valdez/El Inmobiliario).
Ký ức chính trị và văn hóa
Nơi đây từng là quê hương của ba vị tổng thống: Juan Bosch, Francisco Alberto Caamaño và Jacobo Majluta, cũng như các nhà thơ Pedro Mir và René del Risco, và là một thành trì của phe ủng hộ hiến pháp trong cuộc Cách mạng Tháng Tư năm 1965.
Những cơ sở kinh doanh như Lechonera Mota (vẫn còn tồn tại), hiệu sách Fiumé và cửa hàng tạp hóa Santos đã làm cho cuộc sống hàng ngày thêm sôi động, trong khi tại Piano Bar của khách sạn Napolitano, những chuyện tình ái, công việc kinh doanh và quan điểm chính trị được bàn bạc.
Trên các mặt tiền và sân trong, dấu vết của những cuộc đấu tranh, những khúc nhạc du dương và những âm mưu vẫn còn đó, trong khi cư dân nơi đây đi lại giữa bảo tàng và khu ổ chuột, giữa những bức tranh tường chống chọi với sự mục nát và những bụi hoa giấy vươn lên từ quên lãng. Ciudad Nueva đã mở rộng bức tường để đón nhận sự hiện đại và ngày nay vẫn là một phòng trưng bày ngoài trời sống động, hoàn chỉnh với một mớ dây cáp chằng chịt hòa quyện vào cảnh quan.
Bài viết này được đăng lần đầu trên ấn bản in số 14 El Inmobiliario
Tài liệu tham khảo:
