Overgenomen van Forbes
Het Matrix ONE kantoor- en laboratoriumgebouw in Amsterdam, Nederland, is ontworpen om te kunnen worden gedemonteerd. Het bestaat uit bout- en schroefverbindingen, geprefabriceerde betonnen platen en honderdduizenden afzonderlijke onderdelen die kunnen worden losgemaakt, verwijderd, vervangen en hergebruikt.
Zijaanzicht van Matrix One, bij schemering. Foto: MVRDV-Daria Scagliola.
Het zes verdiepingen tellende Matrix ONE-gebouw van 13.000 vierkante meter herbergt niet alleen technologische en wetenschappelijke laboratoria, maar is zelf ook een laboratorium waar nieuwe ruimtes voor menselijke interactie en architectonische oplossingen gericht op duurzaamheid worden getest.
Een belangrijk element van het gebouwontwerp is de "grote sociale trap", een experimentele ruimte voor interactie, met tribune-achtige zitplaatsen voor presentaties, tafels voor informele bijeenkomsten en koffiehoekjes waar medewerkers uit verschillende afdelingen elkaar kunnen ontmoeten, netwerken en ideeën uitwisselen.
Om bij te dragen aan de vermindering van CO2-uitstoot, zijn de ruimtes en technische voorzieningen zo flexibel mogelijk: kantoren kunnen eenvoudig worden omgebouwd tot laboratoria en omgekeerd, en laboratoria kunnen gemakkelijk worden gemoderniseerd met nieuwe systemen om aan veranderende normen te voldoen.
Het ontwerp en de functies van dit gebouw doen denken aan een 'Meccano'-set, het populaire speelgoed van metalen onderdelen die met schroeven en moeren aan elkaar bevestigd kunnen worden om beweegbare objecten, mechanismen en constructies te creëren. De bouw ervan, in het hart van het Amsterdam Science Park (PCA) in de Nederlandse hoofdstad, is onlangs voltooid.
Matrix One: plattegrond van het gebouw. Foto: MVRDV-Daria Scagliola.
Wanneer het gebouw aan het einde van zijn levensduur is, of wanneer men besluit de ruimte die het nu inneemt een andere bestemming te geven, zal het niet worden gesloopt, maar gedemonteerd. De onderdelen van de constructie kunnen namelijk, net als bij een Meccano-bouwdoos, in stukken worden verdeeld en 90 procent van de gebruikte materialen kan worden hergebruikt.
Het Matrix ONE kantoor- en laboratoriumpaviljoen, ontworpen door het Nederlandse architectenbureau MVRDV, biedt de wetenschapscampus sociale ruimtes en essentiële voorzieningen verdeeld over zes verdiepingen en 13.000 vierkante meter. Duurzaam ontwerp en denken zijn vanuit alle mogelijke invalshoeken geïntegreerd.
Matrix ONE, waar tientallen onderzoekers technologieën ontwikkelen voor een duurzame toekomst, is zelf een voorbeeld van innovatieve duurzaamheidsoplossingen.
Matrix One herbergt een overvloed aan natuurlijke vegetatie. Foto: MVRDV-Daria Scagliola.
Deze filosofie komt tot uiting in de demonteerbare constructie, de integratie van "trappen voor sociale interactie" in plaats van liften, de opwekking van zonne-energie, slimme verlichting en een ruime hoeveelheid fietsenstalling, aldus MVRDV (www.mvrdv.com).
Het is het grootste van de zeven gebouwen waaruit het Matrix Innovation Centre (MIC) (www.matrixic.nl/en) van Amsterdam Science Park (www.amsterdamsciencepark.nl) bestaat, waar wetenschappers en ondernemers werken aan oplossingen voor huidige en toekomstige problemen.
Het gebouw huisvest een combinatie van kantoren en wetenschappelijke laboratoria van de Universiteit van Amsterdam (www.uva.nl/en), zoals het SustainaLab, en van technologie- en milieubedrijven, zoals Qualcomm, Photanol, Skytree en FUL Foods.
Als hoofdgebouw van het MIC wil Matrix ONE volgens MVRDV een duurzaam voorbeeld zijn voor de andere gebouwen in het Amsterdamse Science Park en daarbuiten.
Ramen van Matrix One in Amsterdam. Foto: MVRDV-Daria Scagliola.
Demonteerbaar en recyclebaar gebouw
Het gebouw is ontworpen om demonteerbaar te zijn. De eenvoudige verbindingen, zoals schroeven en bouten, maken het mogelijk om elementen te scheiden en opnieuw te gebruiken wanneer het nodig is om delen van het gebouw te vernieuwen.
Zelfs de vloeren van het gebouw zijn gemaakt van geprefabriceerde betonnen platen zonder vaste verbindingen, waardoor ze volgens de ontwerpers aan het einde van de levensduur van het gebouw hergebruikt kunnen worden.
Het Madaster-platform (online bibliotheek met technische informatie) registreert alle materialen en producten die in Matrix ONE worden gebruikt, evenals hun locatie, recyclebaarheid en milieu-impact.
Volgens informatie op Madaster (https://madaster.com) bestaat dit gebouw uit meer dan 120.000 afzonderlijke onderdelen en kan meer dan 90% van de bouwmaterialen later hergebruikt worden.
Op het dak van Matrix ONE wekken zonnepanelen van 1.000 vierkante meter een deel van de energie op die het gebouw zelf verbruikt. Daarnaast dragen via internet verbonden verlichtings- en verwarmingselementen bij aan een lager energieverbruik, aldus MVRDV. De stroomvoorziening voor cruciale laboratoriumapparatuur loopt via een apart circuit.
Sociale trap: een innovatieve ruimte
Matrix ONE biedt ook experimentele ruimtes waar mensen met elkaar in contact kunnen komen, zoals "de grote sociale trap", gelegen naast de hoofdingang in de zuidelijke hoek van het gebouw. Deze trap is ontworpen als een voortzetting van de zigzagpaden die overal op de campus te vinden zijn.
Deze trap, een belangrijk element van het ontwerp van MVRDV, is voorzien van zitplaatsen in verschillende niveaus voor presentaties, tafels voor informele bijeenkomsten en koffiehoekjes waar medewerkers uit verschillende branches en afdelingen van het gebouw elkaar kunnen ontmoeten, netwerken en ideeën uitwisselen.
De sociale trap bevordert ook een gezonde levensstijl, omdat de locatie mensen aanmoedigt om de trap te gebruiken in plaats van de liften, die zich verder in het gebouw bevinden en bereikbaar zijn via het Matrix ONE-atrium.
'Sociale' trap, een innovatie van Matrix One. Foto: MVRDV-Daria Scagliola.
Het interieur van deze sociale ruimte is voorzien van weelderig groene wanden die door de glazen gevel heen zichtbaar zijn, en zachte vilten afwerkingen elders, die de geluidsweerkaatsing drastisch verminderen en zo een rustige en intieme sfeer creëren in de vergaderruimtes.
Deze sociale trap wordt aangevuld door andere ruimtes in het gebouw die menselijke interactie bevorderen en de creatie en uitwisseling van kennis stimuleren, zoals een restaurant op de begane grond, een bar bovenaan de trap en een auditorium met 100 zitplaatsen, aldus de ontwerpers.
Dit gebouw bood MVRDV de mogelijkheid om een aantal op CO2-reductie gerichte ontwerpstrategieën te testen die ze de afgelopen jaren hebben onderzocht, zoals het zo flexibel mogelijk maken van zowel de binnenruimtes als de technische installaties die daarbij horen.
Dit maakt het mogelijk om kantoren eenvoudig om te bouwen tot laboratoria en omgekeerd, en om laboratoria eenvoudig te moderniseren met nieuwe systemen om aan veranderende normen te voldoen, aldus Frans de Witte, partner bij MVRDV.
Centrale ruimte voor sociale interactie in Matrix One. Foto: MVRDV-Daria Scagliola.
