Drie decennia lang vormde Wet 16-95 de ruggengraat van buitenlandse investeringen in de Dominicaanse Republiek. Nu er een nieuw wetsvoorstel in het Congres wordt behandeld, is het de moeite waard om te begrijpen wat die wet precies inhield, wat er werd uitgesloten en waarom het land van 2026 niet langer het land is dat die wet destijds heeft aangenomen.
In 1995 nam de Dominicaanse Republiek een besluit dat de koers van haar economie veranderde: buitenlands kapitaal niet langer als een gecontroleerde gast beschouwen, maar als een partner in de nationale ontwikkeling. Dat besluit werd vastgelegd in Wet 16-95.
Dertig jaar later debatteert de Senaat over een wetsvoorstel dat de wet zou kunnen vervangen. Voordat we ingaan op wat er komen gaat, is het belangrijk om te erkennen wat er wordt afgeschaft. Want Wet 16-95 is niet mislukt. Ze heeft haar doel bereikt. En juist omdat ze haar doel heeft bereikt, heeft de economie die ze mede heeft opgebouwd uiteindelijk meer nodig gehad dan ze kon leveren.
Wat Wet 16-95 goed deed
Wet 16-95 is ontstaan vanuit een duidelijke filosofie en een eenvoudige structuur. De wet garandeerde gelijke behandeling tussen binnenlandse en buitenlandse investeerders, maakte de vrije overdracht van kapitaal en dividenden naar het buitenland mogelijk, opende vrijwel alle economische sectoren voor buitenlands kapitaal en introduceerde een register voor buitenlandse investeringen dat transparantie bood zonder een bureaucratisch obstakel te vormen.
In de context van 1995 was dat een krachtige boodschap aan de wereld: hier is je geld veilig en hier is je geld vrij.
De resultaten spreken voor zich. De Dominicaanse Republiek is uitgegroeid tot de belangrijkste toeristische bestemming in het Caribisch gebied, een van de meest actieve vastgoedmarkten in de regio en een van de meest dynamische economieën in Latijns-Amerika. Deze transformatie is geen toeval. Ze is grotendeels te danken aan Wet 16-95, die in 1995 iets mogelijk maakte wat ondenkbaar was.
Wat niemand in 1995 had kunnen voorspellen
Dit is het gedeelte dat de vastgoedsector goed moet begrijpen. Wet 16-95 is ontworpen voor een land dat niet meer bestaat.
In 1995 bestonden er nog geen moderne vastgoedfondsen. Kortetermijnverhuur via digitale platforms was ondenkbaar. Nearshoring – het verplaatsen van fabrieken en diensten dichter naar de consumentenmarkt – maakte nog geen deel uit van het economische jargon. Publiek-private partnerschappen hadden nog niet het structurele gewicht dat ze nu hebben. De Dominicaanse diaspora investeerde veel minder in vastgoed vanuit het buitenland. En het gesprek over ecologische duurzaamheid als investeringsvoorwaarde, en niet als een vrijwillige concessie, was praktisch onbestaande.
Al die juridische, financiële en economische infrastructuur werd later opgebouwd, op de fundamenten die Wet 16-95 hielp leggen. Maar de wet zelf werd nooit aangepast om die realiteit te weerspiegelen.
De economie veranderde. De wetgeving niet
Dit is de spanning die de Dominicaanse vastgoedmarkt dagelijks ervaart. We zien geavanceerde buitenlandse investeerders arriveren met gedegen due diligence, internationale advocaten en strenge eisen op het gebied van milieu, maatschappij en bestuur (ESG). We zien toeristische ontwikkelingen die cijfers genereren die in 1995 ondenkbaar waren. We hebben een bloeiende markt voor vastgoedfondsen, een banksector met producten speciaal voor de diaspora en een groeiende instroom van kapitaal uit Europa dat de afgelopen jaren Noord-Amerikaans kapitaal als belangrijkste investeerder heeft verdrongen.
En toch vormt de regelgevende basis van dat hele ecosysteem nog steeds een wet van dertig jaar oud.
Dat is niet per se een crisis. Wet 16-95 deed wat ze moest doen; maar geen enkele wet kan de economie die ze mede heeft gecreëerd voor altijd in stand houden. Het succes ervan heeft het land opgebouwd dat nu een nieuwe wet nodig heeft.
Een hoofdstuk dat wordt afgesloten
Wat er ook gebeurt met het wetsvoorstel ter bevordering van investeringen dat momenteel in het Congres wordt behandeld, het gesprek dat het op gang brengt is noodzakelijk en had al veel eerder moeten plaatsvinden. Niet omdat Wet 16-95 een vergissing was, maar omdat het een succes was waarvan de natuurlijke levensduur nu voorbij is.
Dertig jaar is een lange tijd voor een economische wet. Het is bijna een hele generatie investeerders, ontwikkelaars en makelaars die hun carrière hebben opgebouwd binnen een kader dat voor hen werkte. En het is ook voldoende tijd voor het land om voldoende volwassen te worden om zich, eerlijk en zonder nostalgie, af te vragen wat voor soort investeringen het de komende dertig jaar wil aantrekken, en onder welke regels.
Dat is de fundamentele vraag. Niet of we Wet 16-95 bijwerken, maar wat voor soort economie we creëren met de wet die deze vervangt.
Voor buitenlandse en binnenlandse investeerders die momenteel overwegen waar en hoe ze hun kapitaal in de Dominicaanse Republiek willen investeren: het juridische debat over investeringen is aan het veranderen, en het is raadzaam om daar aandacht aan te besteden.
Bent u op de hoogte van de rechten die Wet 16-95 u momenteel garandeert met betrekking tot uw geïnvesteerd kapitaal? Heeft u gecontroleerd of de bescherming op basis waarvan u uw oorspronkelijke investeringsbeslissing nam, nog steeds dezelfde is als de bescherming die het nieuwe regelgevingskader gaat definiëren? Weet u wat er gebeurt met verworven rechten wanneer een dertig jaar oude wet wordt vervangen door een andere?
Het antwoord op die vragen is niet academisch. Het heeft direct te maken met erfgoed.
Aanbevolen lectuur:
- Wet 16-95 zou het investeringsmodel in de Dominicaanse Republiek veranderen, zowel voor lokale bewoners als voor buitenlanders
- De nieuwe vastgoedregelgeving: wat ze níét oplossen
- María Cristina Grullón stelt dat de wetgeving rond makelaardij in onroerend goed de rol van advocaten bij de verkoop van onroerend goed in het land zal herdefiniëren
