Afgelopen donderdag ben ik na die noodzakelijke pauze waar ik het over had, weer aan het werk gegaan. Ik begon met het voorbereiden van een training voor het team, iets wat nu onderdeel is van mijn nieuwe rol als coördinator organisatieontwikkeling en cultuur bij het bouwbedrijf waar ik ook public relations-diensten verzorg. Tijdens een gesprek met de oprichters bespraken we de waarden die het bedrijf definiëren. En zonder aarzeling waren we het alle drie eens over de waarde die ons leidende principe is geworden: integriteit. Doen wat goed is, niet wat politiek correct is.
En dat is precies waar ik het vandaag over wil hebben. Want het is makkelijk om fouten aan te wijzen als ze zich ver buiten je eigen invloedssfeer afspelen. Het is prettig om van een afstand verontwaardigd te zijn. Maar wat gebeurt er als het leven ons de kans biedt om een kortere weg te nemen voor een groter voordeel, en niemand kijkt?
Wat doen we als er geen applaus is, geen getuigen, geen directe gevolgen behalve ons eigen geweten? Staan we achter wat goed is, of geven we ons over aan de comfortabele omhelzing van wat fout is, dat wat knipoogt en zichzelf rechtvaardigt met een "ach, niemand zal het zien"?
Politieke correctheid vermomt zich vaak als normaliteit. Het maakt gebruik van uitspraken als "iedereen doet het" of "het is niet zo erg". We praten over "leugentjes om bestwil" alsof leugens kleuren hebben, over "licenties" die in wezen concessies aan middelmatigheid zijn. Maar er zijn altijd rolmodellen – mensen, bedrijven, culturen – die ervoor kiezen om het juiste te doen, zelfs als het moeilijk is.
De bouwsector is een perfecte omgeving om dit dilemma te onderzoeken. Degenen onder ons die zich bezighouden met de bouwtekeningen, visualisaties, supervisie, verkoop of marketing, weten het maar al te goed: een project van topkwaliteit realiseren is bijna een heroïsche opgave. Een project op tijd opleveren, met de beloofde kwaliteit en een hoge standaard handhaven in elke fase, is veel uitdagender dan de gemiddelde opdrachtgever beseft.
Ik heb deze processen van dichtbij meegemaakt vanuit verschillende perspectieven. En de waarheid is duidelijk: zelfs als we de dingen goed willen doen, hebben we niet altijd alles in de hand. Wij zijn niet degenen die elke steen leggen, het beton storten, de muren uitlijnen of elke centimeter van de elektrische bedrading controleren. Soms, zelfs met constant toezicht, ontstaan er situaties waarin de details niet volgens plan verlopen. En dan moeten we onze trots inslikken.
Maar daar begint integriteit. Bij de beslissing om geen shortcuts te rechtvaardigen of middelmatigheid te omarmen alsof het een onvermijdelijk onderdeel van het proces is. Het gaat erom medewerkers vanaf het moment dat ze beginnen eraan te herinneren dat dingen óf goed gedaan worden, óf helemaal niet.
In de bouwsector komt integriteit tot uiting in concrete handelingen: het is de arbeider die zorgvuldig omgaat met geïmporteerd materiaal, omdat hij weet dat er onvoldoende vervangend materiaal beschikbaar is als er meer kapot gaat dan verwacht. Het is de loodgieter die besluit een lek niet te "repareren" met een noodoplossing, omdat dat het hele systeem in gevaar zou brengen. Het is de elektricien die voorkomt dat een aansluitdoos scheef komt te staan, zodat het uiteindelijke uiterlijk van het gebouw niet wordt aangetast. Het is de schilder die de verf niet te veel verdunt om het "uit te rekken". Het is de supervisor die niet zwicht voor de beruchte opmerking: "Het blijft zo, baas, het valt niet op.".
Deze kleine daden, bij elkaar opgeteld, bepalen de cultuur en reputatie van een bouwbedrijf.
Uiteindelijk is integriteit geen verklaring van principes die aan de muur van de receptie hangt. Het is wat we doen als niemand kijkt. Het is het materiaal dat niet beschadigd raakt omdat iemand besloten heeft er goed voor te zorgen. Het is het lek dat goed gerepareerd wordt, zelfs als het langer duurt. Het is die niet-onderhandelbare standaard, zelfs als de kortere weg voor de hand ligt.
In een tijd waarin de makkelijkste weg voorhanden is, maakt het kiezen voor integriteit niet alleen het verschil: het bouwt vertrouwen en een goede reputatie op, en levert werk op dat ons recht in de ogen kan kijken.
