WASHINGTON, D.C. – Voormalig Amerikaans president Donald Trump heeft zich opnieuw op het internationale toneel begeven met een voorstel dat een intens politiek en diplomatiek debat heeft ontketend: de oprichting van een mondiale vredesraad, ook wel bekend als de Vredesraad, waarin geïnteresseerde landen 1 miljard dollar zouden moeten bijdragen om een permanente zetel te bemachtigen. Het initiatief, dat door internationale media is onthuld en gebaseerd is op werkdocumenten uit Trumps directe omgeving, beoogt een parallelle structuur op te zetten voor bemiddeling en wederopbouw in conflictgebieden, met de Gazastrook als eerste focus van interventie.
Het voorstel komt voort uit de uitputting van traditionele multilaterale mechanismen en een groeiend besef van de ineffectiviteit van organisaties zoals de Verenigde Naties (VN) bij het oplossen van langdurige conflicten. Trump heeft dit nieuwe orgaan aangeprezen als een wendbaarder alternatief, met geconcentreerd leiderschap en gegarandeerde middelen, dat in staat is snel beslissingen te nemen in situaties waarin traditionele diplomatie heeft gefaald.
Geldbeheer en Trumps centrale rol
Een van de meest controversiële aspecten van het project is de machtsconcentratie in het beheer van het fonds. Volgens voorlopige documenten zou Trump het eerste voorzitterschap van de Global Peace Council op zich nemen, met ruime bevoegdheden om de toelating van lidstaten goed te keuren, strategische beslissingen te bekrachtigen en toezicht te houden op het gebruik van de ingezamelde financiële middelen.
Het plan voorziet in twee participatieniveaus: landen die 1 miljard dollar bijdragen, krijgen een permanent lidmaatschap, terwijl landen die niet betalen, tijdelijk lid kunnen worden, voor een beperkte periode en onder voorbehoud van evaluatie. Dit model heeft kritiek gekregen omdat het diplomatieke deelname afhankelijk maakt van de betalingscapaciteit en omdat het de controle over miljarden dollars centraliseert in een structuur met gepersonaliseerd leiderschap.
Uitgenodigde landen en officiële reacties
Meer dan 60 landen zijn uitgenodigd om deel te nemen aan de Vredesraad. Onder hen bevinden zich Argentinië, Canada, Kazachstan, Turkije, Egypte, Jordanië, India, Pakistan en andere regionale actoren en opkomende machten. De Argentijnse president Javier Milei bevestigde publiekelijk de uitnodiging te hebben ontvangen, maar verduidelijkte dat er nog geen besluit is genomen over een mogelijke financiële bijdrage. In Paraguay erkende de regering het contact, maar ontkende elke financiële toezegging.
De reacties zijn gemengd. Sommige regeringen hebben interesse getoond in het analyseren van het voorstel als een alternatieve manier om conflicten op te lossen, terwijl andere hun bedenkingen hebben geuit gezien de hoge kosten van toetreding en de politieke implicaties van deelname aan een organisatie onder leiding van Trump. In Europa hebben verschillende ministeries van Buitenlandse Zaken gewaarschuwd voor de impact die deze structuur zou kunnen hebben op het evenwicht van het bestaande multilaterale systeem.
De vredesraad en de mogelijke samenstelling ervan
De interne structuur van de Global Peace Council zou bestaan uit een uitvoerend bestuur met prominente politieke en economische figuren. Onder de namen die de ronde doen, bevinden zich de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio; Jared Kushner, Trumps schoonzoon en voormalig belangrijk adviseur; de voormalige Britse premier Tony Blair; en de president van de Wereldbank, Ajay Banga. Deze samenstelling versterkt het beeld van een organisatie met een sterke westerse invloed en nauwe banden met de politieke kring rond de voormalige Amerikaanse president.
Deze mogelijke samenstelling heeft vragen doen rijzen over de representativiteit van de regio's die direct door de conflicten zijn getroffen, met name het Midden-Oosten, en over het ontbreken van duidelijke verantwoordingsmechanismen.
Gaza als centrale as en tegenwicht voor de VN
Hoewel de Global Peace Council zich presenteert als een wereldwijde organisatie, zou de eerste focus liggen op de Gazastrook. De fondsen die via bijdragen van lidstaten worden ingezameld, zouden voornamelijk worden besteed aan de wederopbouw van het gebied en de uitvoering van een plan voor politieke en economische stabilisatie na meer dan twee jaar oorlog. In de praktijk ontwikkelt het initiatief zich tot een direct tegenwicht voor de VN, met eigen regels, gegarandeerde financiering en een meer gecentraliseerde commandostructuur.
Voorstanders van het project stellen dat dit model een snellere reactie in crisissituaties mogelijk maakt. Critici vrezen echter dat het het multilaterale systeem verder zal verzwakken en de internationale vrede ondergeschikt zal maken aan specifieke politieke en economische belangen.
Recente gegevens over de oorlog in Gaza
De oorlog in Gaza heeft ongekende menselijke en materiële verwoesting in de regio aangericht. Naar schatting zijn er sinds het begin van het conflict in oktober 2023 tot eind 2025 meer dan 72.000 mensen omgekomen, voornamelijk burgers, en zijn er ongeveer 170.000 gewond geraakt, velen met blijvende schade. Daarnaast worden er nog zo'n 11.000 mensen vermist, begraven onder het puin of onvindbaar.
De demografische impact is enorm: de bevolking van Gaza is met ongeveer 250.000 mensen afgenomen, wat overeenkomt met meer dan 10% van de bevolking van vóór de oorlog. Territoriaal gezien is meer dan 90% van de bebouwde omgeving beschadigd of verwoest, waaronder huizen, ziekenhuizen, scholen, universiteiten, wegen en water- en elektriciteitsnetwerken. Naar schatting 44.000 hectare landbouwgrond is onbruikbaar geworden of ernstig beschadigd.
De economische ineenstorting is eveneens dramatisch. Het bruto binnenlands product van Gaza is met meer dan 80% gekrompen, de werkloosheid bedraagt meer dan 75% en de productieve activiteiten zijn vrijwel volledig stilgevallen. De directe economische verliezen bedragen meer dan 30 miljard dollar, terwijl de kosten van volledige wederopbouw tientallen jaren kunnen duren en een investering vereisen die dat bedrag ver overstijgt.
