De bouw en het gebruik van gebouwen zijn verantwoordelijk voor bijna 40% van de wereldwijde CO2-uitstoot en 35% van het energieverbruik. Een van de strategieën om de milieubelasting te verminderen is duurzaam bouwen, waarbij gebruik wordt gemaakt van hernieuwbare methoden en materialen. Natuurlijke verlichting, goede thermische regulering, een goede luchtkwaliteit en toegankelijkheid zijn enkele van de voordelen. Experts stellen dat een "duurzaam gebouw beter gebouwd is omdat het kosteneffectiever, efficiënter en duurzamer is.".
Een van de grondleggers van duurzame architectuur werd 120 jaar geleden geboren in Alexandrië, Egypte. Hassan Fathty, die in 1989 overleed, greep terug op traditionele bouwtechnieken en natuurlijke materialen om een bouwstijl te ontwikkelen die de biodiversiteit beter respecteerde. Hij concentreerde zich op de eigenschappen van leem, klei en in de zon gedroogd zand vermengd met stro. Hij paste thermodynamische conditioneringsmethoden toe voor luchtopvang en -regulering. Hij gebruikte ook rasterwerk om zachte lichtinval te creëren en waterpartijen in muren en vloeren om de lucht te bevochtigen en te koelen door verdamping. In de 20e eeuw stond hij bekend als 'de architect van de armen'. Vandaag de dag is zijn filosofische bijdrage aan duurzaam bouwen onmiskenbaar: lagere kosten, recyclebare materialen, uitstekende thermische en akoestische eigenschappen, veelzijdigheid en nog veel meer voordelen.
Terugkerend naar het heden, wordt verwacht dat de wereld de komende tien jaar zal verschuiven naar een duurzamere toekomst. Een toekomst waarin de vervuiling afneemt, de circulaire economie wordt omarmd en onze impact op het milieu wordt beperkt. Uiteindelijk een toekomst waarin de samenleving tussen mens en milieu in evenwicht is.
Een steeds duurzamere bouw
Het heroverwegen van de manier waarop we gebouwen bouwen en gebruiken is essentieel voor het bereiken van een duurzame toekomst. Na decennia van afhankelijkheid van kolen, olie en aardgas zijn gebouwen uitgegroeid tot een van de belangrijkste uitstoters van koolstofdioxide (CO2) in de atmosfeer. Momenteel zijn de bouw en het gebruik ervan verantwoordelijk voor 38% van de energiegerelateerde CO2-uitstoot. Ze zijn ook verantwoordelijk voor 35% van het wereldwijde energieverbruik.
Het terugdringen van deze aantallen is een uitdaging in een wereld waar de bevolking blijft groeien. Naar schatting zullen er binnen 30 jaar 2 miljard mensen meer zijn. 2 miljard meer mensen die behoefte zullen hebben aan nieuwe gebouwen in de vorm van woningen, werkplekken, scholen, ziekenhuizen en vele andere soorten gebouwen.
Dankzij onderzoek en de ontwikkeling van nieuwe bouwmethoden en -materialen is het mogelijk om constructies te ontwerpen en te bouwen die weinig impact hebben op het milieu en bovendien gezonder en respectvoller zijn voor de mens.
Duurzame innovatie in de bouw: materialen, technieken en nieuwe technologieën
Om de milieu-impact van een gebouw te berekenen, volstaat het niet om alleen de emissies te meten die verband houden met het gebruik ervan. Het is noodzakelijk om verder te gaan en de bouw ervan helemaal vanaf het begin te traceren. Vanaf het moment dat de materialen die nodig zijn voor de bouw van een gebouw worden geproduceerd of gewonnen, begint de onvermijdelijke milieu-impact ervan.
Onderzoek naar en het gebruik van nieuwe materialen die traditionele materialen (zoals baksteen en beton) vervangen of aanvullen, spelen een fundamentele rol in de duurzame bouwsector. Momenteel worden alternatieven ontwikkeld op basis van plantaardige vezels, bioplastics en zelfs zelfherstellende materialen dankzij de aanwezigheid van bacteriën.
Bovendien moet de productie en het transport van deze materialen een verantwoord gebruik van grondstoffen en energie garanderen. Daarom berekenen steeds meer bouwbedrijven de ecologische voetafdruk van hun projecten. "Naast de ontwikkeling van nieuwe materialen zal de berekening van de CO2- en watervoetafdruk bij de uitvoering van projecten de komende jaren een belangrijke doorbraak betekenen", legt Laura Tordera, Global Head of Innovation bij Ferrovial Construction, uit.
“We bevinden ons in een overgangsperiode van een lineaire economie, die begint met het gebruik van grondstoffen en eindigt op de stortplaats, naar een circulaire economie. In die laatste is het bepalen van de CO2-voetafdruk essentieel voor het ontwerpen van strategieën”, benadrukt hij. Deze aanpak, die er altijd naar streeft de meest duurzame en milieuvriendelijke optie te kiezen, strekt zich ook uit tot bouwmethoden. Op dit gebied zijn technologische innovaties die modulair bouwen of 3D-printen mogelijk maken van groot belang, omdat ze de bouwtijd verkorten en minder machines vereisen.
