Metaldom te demenaje, li kite dèyè yon espas ki te vin tounen youn nan bòdmè ki pi vizib nan kapital la, e avèk li, yon moso nan peyizaj iben dominiken an te disparèt
SANT DOMINGO. – Gen absans ki peze plis pase prezans. Kote sa a pa t yon moniman, ni yon bilding yo te konn pale de li pou bote li, epi li pa t janm parèt sou kat postal Santo Domingo oswa nan bwochi touristik vil la.
Sepandan, pandan plis pase mwatye yon syèk, Metaldom te kanpe nan kwen Avni George Washington ak Núñez de Cáceres, imans e silansyeu, an silwèt sou ble Karayib la tankou yon prezans pèmanan e tankou yon limyè k ap gide moun k ap pase yo.
"Apre Metaldom" "Dèyè Metaldom" "Toupre Metaldom" "Anvan nou rive nan Metaldom"... si aparèy GPS pòtab yo, Waze ak Google Maps te adapte ak mache lokal la, sa yo t ap fè pati referans entegre yo.
Metaldom an 1987, pandan y ap konstwi ekstansyon Núñez de Cáceres la. (Sous ekstèn).
Pou premye fwa depi lontan, gen yon bagay ki manke nan plas sa a, paske an silans, men piti piti, yo te demonte estrikti fè ak asye a pandan prèske katran, e kounye a pa gen anyen ki rete apa yon teren vid ki bay sou lanmè a oswa sou pon Núñez la. Souvni moun ki te travèse epi ki te admire enpresyonan estrikti metal la toujou la.
Pa gen anyen ki rete. Ni travès yo. Ni twati yo, e petèt se poutèt sa li pi frapan pase lè li te kanpe a.
Pandan plizyè jenerasyon, ansyen izin Metaldom nan te fè pati peyizaj emosyonèl Santo Domingo a, kòm yon referans jewografik olye ke yon referans biznis, byenke li te gen moman li yo akòz plent polisyon yo.
Li pa t enpòtan si aktivite ki t ap dewoule dèyè miray endistriyèl sa yo te konnen ou pa; estrikti li te fini pa vin tounen yon pwen kadinal nan vil la.
Timoun yo te wè l nan fenèt machin yo pandan y ap kondui sou Malecón nan nenpòt direksyon. Jèn yo te gade l pandan y ap flannen sou bò lanmè a, epi granmoun yo te sispann remake li paske abitid fè bagay yo envizib, jiskaske yo disparèt.
Bagay kirye a se ke Metaldom pa disparèt. Konpayi an kontinye opere epi pwodui asye nan lòt enstalasyon. Sa ki te disparèt se ansyen izin ki te bati sou Malecón nan mitan ane 1960 yo, estrikti sa a ki te okipe youn nan bòdmè ki pi vizib nan kapital la pandan plizyè dizèn ane, e avèk li, yon moso nan peyizaj iben dominiken an disparèt.
Lè faktori yo te lavni an
Lè pwojè a te kòmanse pran fòm nan ane 1960 yo, Santo Domingo te yon lòt vil. Peyi a te fèk sòti anba diktati Rafael Leónidas Trujillo a epi li t ap fè eksperyans ak nouvo fòm òganizasyon ekonomik.
Lide pou kreye yon konplèks metaliji nasyonal la te leve nan yon kontèks kote endistriyalizasyon te wè kòm yon chemen pou devlopman epi Leta te jwe yon wòl aktif nan pwomosyon nouvo mòd pwodiksyon sa yo.
Dapre liv "Steel Foundations: Metaldom, 45 Years Building a Nation," ekri pa achitèk Carmen Ortega, pwojè a te gen rasin li nan inisyativ ki te ankouraje pandan gouvènman Juan Bosch an 1963.
Kòporasyon Devlopman Endistriyèl la lè sa a te chache devlope nan peyi a yon modèl enspire pa eksperyans endistriyèl panyòl yo e pou objektif sa a, li te mennen teknisyen panyòl Rafael Fernández Montes, akonpaye pa konpayi CAMER International la.
Gwo estrikti metal Metaldom nan te fèt pou pwodui asye, pa pou vin yon pati nan peyizaj la. Sepandan, li te fini pa toulede.
Men kijan rès estrikti a te ye yon ane de sa. (Foto: Solangel Valdez).
Plan orijinal la te anbisye: li te prevwa yon fondri asye, yon laminoir, yon izin estrikti metal, enstalasyon galvanizasyon, pwodiksyon tiyo ak atelye machin, e se te fondasyon sa yo te bati Metaldom pita.
Estrikti aksyonè orijinal konpayi an pa parèt klèman nan dosye piblik yo konsilte yo. Sa ki parèt evidan se ke se pa t yon inisyativ endividyèl, men pito yon pwojè ki te konbine efò piblik ak prive nan yon moman kote endistriyalizasyon te fè pati konsyans nasyonal la.
Li konnen tou ke Rafael Fernández Montes te premye prezidan Metaldom e non li parèt plizyè fwa asosye ak ane fondasyon konpayi an, jiska pwen ke plizyè dizèn ane apre, konpayi an menm te rekonèt li kòm youn nan figi santral orijin li.
Vil la chanje, behemoth la rete
Lè izin nan te kòmanse fonksyone, Malecón nan pa t koridò touristik, otèl ak rezidansyèl li ye jodi a, epi prezans yon gwo endistri bò Karayib la pa t etranj, paske peyi a t ap parye sou faktori, zòn endistriyèl, pwodiksyon nasyonal ak sibstitisyon enpòtasyon.
Asye te senbolize pwogrè. Chemine te senbolize pwogrè. Bilding endistriyèl te senbolize pwogrè, men pandan ane yo, Santo Domingo te chanje, epi litoral la te vin ranpli ak otèl, gwo kay rezidansyèl, bilding antrepriz, ak espas lwazi. Vil la te transfòme relasyon li ak lanmè a epi tou ak ekonomi li.
Tout sa ki rete se vid kote asye te ye a, epi yon pwen kadinal nan vil la. (Foto: Javier Amauris Román Graciano).
Piti piti, gwo estrikti endistriyèl la te kòmanse sanble ak yon moso yon lòt epòk, yon relik peyi a ki te reve vin endistriyèl.
Lè yo te kòmanse demonte plant lan an 2022, nouvèl la te resevwa mwens atansyon pase sa petèt li te merite. Konpayi an pa t ap disparèt, paske li te demenaje, men nan moman sa a li te vin klè ke yon moniman iben t apral disparèt.
Machin yo t ap demonte twati, kolòn ak estrikti ki te reziste pandan plis pase senkant ane lè sale a, siklòn yo ak katye ki te pouse bò kote yo tankou move zèb nan yon jaden ak kwasans orizontal vil la nan lwès wout kotyè a.
Sa tè a poko konnen an pral ye
Kounye a, orizon an ouvri kote asye te kanpe anvan an. Miray beton gri a sanble an dèy. Se pa t paske li te transmèt lajwa anvan, men kounye a li vizib paske je a atire anlè, nan direksyon mas asye a.
Se yon nouvo bagay pou wè pou yon vil ki te panse li te konnen pati sa a nan Malecón, epoutan, pandan tè a ap tann yon nouvo objektif, li enposib pou pa panse a tout sa kote sa a te reprezante.
Espekilasyon te kòmanse avèk anons demontaj estrikti a: kit se otèl, gwo kay won oswa devlopman byen imobilye liksye, anpil moun te pwojte yon mond ki lye ak gwo repitasyon nan kote sa a, akòz moun ki posede pwopriyete a: pwisan Vicini Group la.
N ap oblije tann, paske pou kounye a se sèlman teren vid la ak yon vil ki oblije abitye ak yon absans ki twò resan toujou.
Lekti rekòmande:
