Στη Δομινικανή Δημοκρατία, συνεχίζουμε να επενδύουμε δισεκατομμύρια σε δημόσιες και ιδιωτικές υποδομές, αλλά δεν έχουμε ακόμη εσωτερικεύσει μια βασική τεχνική αλήθεια: η συντήρηση είναι πρόληψη. Και η πρόληψη είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για την προστασία των ανθρώπινων ζωών και την αποφυγή υπερβάσεων διαρθρωτικού κόστους για το Κράτος και τους επενδυτές.
Ένα έργο δεν τελειώνει με τα εγκαίνιά του. Τότε ξεκινά ο ωφέλιμος κύκλος ζωής του. Χωρίς προγραμματισμένη συντήρηση, οποιοδήποτε κτίριο —είτε πρόκειται για νοσοκομείο, σχολείο, γέφυρα, εταιρικό κτίριο ή κτίριο κατοικιών— ξεκινά μια προοδευτική διαδικασία φθοράς που, αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μετατρέπεται σε κίνδυνο.
Αποτυχίες που δεν είναι τυχαίες
Οι δομικές αστοχίες, οι αποκολλήσεις, οι σοβαρές διαρροές, η διάβρωση μεταλλικών στοιχείων, οι ηλεκτρικές υπερφορτώσεις ή οι εκρήξεις λόγω συσσώρευσης αερίου δεν είναι συνήθως ξαφνικά γεγονότα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, είναισυνέπεια της έλλειψης επιθεώρησης, συνεχούς εποπτείας και προληπτικής συντήρησης.
Το πραγματικό κόστος της μη πρόληψης
Η οικονομική διαφορά μεταξύ πρόληψης και διόρθωσης είναι τεράστια. Από τεχνικής άποψης, η επισκευή μιας κατεστραμμένης κατασκευής μπορεί να κοστίσει τρεις έως δέκα φορές περισσότερο από την ορθή συντήρησή της από τη στιγμή που τέθηκε σε λειτουργία. Καθώς η φθορά εξελίσσεται, δεν πρόκειται πλέον για συντήρηση, αλλά για αποκατάσταση ή μερική ανακατασκευή, η οποία συνεπάγεται διακοπές υπηρεσιών, διαταραχή των χρηστών και μεγαλύτερη δημοσιονομική επιβάρυνση.
Πρόσφατα, ο Πρόεδρος Λουίς Αμπινάντερ ανακοίνωσε ότι η κυβέρνηση διέθεσε ειδική συνεισφορά 2,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων Ρεάλ στο Υπουργείο Δημοσίων Έργων, η οποία αντιστοιχεί στον προϋπολογισμό του περασμένου έτους και σε αυτόν του 2025, για να γίνουν οι απαραίτητες διορθώσεις.
Αυτά τα δεδομένα αποκαλύπτουν μια συναρπαστική πραγματικότητα: όταν η μόνιμη συντήρηση δεν είναι ούτε διαρθρωτική ούτε συστηματική, το Κράτος καταλήγει να κάνει έκτακτες επενδύσεις για να διορθώσει καταστάσεις που θα μπορούσαν να είχαν μετριαστεί με συνεχή πρόληψη.
Στον δημόσιο τομέα, η έλλειψη συντήρησης δημιουργεί έναν πολύπλοκο οικονομικό κύκλο: κατασκευάζονται νέες υποδομές, ενώ οι υπάρχουσες υποδομές απαιτούν πρόσθετους πόρους για επισκευές. Αυτό αυξάνει τις δημόσιες δαπάνες και περιορίζει την ικανότητα της κυβέρνησης να επενδύσει σε νέα κοινωνικά προγράμματα.
Και στον ιδιωτικό τομέα, τα κτίρια χωρίς συντήρηση χάνουν αξία, αυξάνουν τις απαιτήσεις, τα ασφάλιστρα και εκθέτουν τους ιδιοκτήτες και τους κατασκευαστές σε μεγαλύτερους νομικούς κινδύνους.
Οι ασφαλιστικές εταιρείες υπολογίζουν τον λειτουργικό κίνδυνο. Όταν δεν υπάρχουν προγράμματα συντήρησης, τα ασφάλιστρα αυξάνονται επειδή η πιθανότητα ατυχήματος είναι υψηλότερη. Ό,τι δεν επενδύεται στην πρόληψη πληρώνεται σε ασφάλειες, δικαστικές διαμάχες και δαπανηρές επισκευές.
Η συντήρηση ως διαρθρωτική πολιτική
Η συντήρηση θα πρέπει να θεωρείται μια συνεχής πολιτική. Αυτό περιλαμβάνει τακτικές επιθεωρήσεις, δομικές αναθεωρήσεις, αξιολόγηση ηλεκτρικών εγκαταστάσεων και εγκαταστάσεων αερίου, παρακολούθηση των υδραυλικών συστημάτων και τη δημιουργία πρωτοκόλλων ασφαλείας.
Αλλά ακόμη πιο σημαντικό: η αποτελεσματική συντήρηση ξεκινά κατά τη φάση κατασκευής. Εάν το έργο δεν είχε τεχνική επίβλεψη από την αρχή, εάν οι διαδικασίες δεν είχαν τεκμηριωθεί και εάν δεν υπήρχε έλεγχος επί των υλικών και των προδιαγραφών, η επακόλουθη συντήρηση χάνει την αποτελεσματικότητά της.
Τεχνική επίβλεψη: το πρώτο προληπτικό φίλτρο
Ως εκ τούτου, έχω επανειλημμένα τονίσει την ανάγκη να διασφαλιστεί η εξειδικευμένη και ανεξάρτητη τεχνική εποπτεία του κατασκευαστή σε κάθε στάδιο της κατασκευαστικής διαδικασίας. Η εποπτεία είναι η πρώτη γραμμή άμυνας· η συντήρηση διασφαλίζει τη συνέχεια μιας κουλτούρας ελέγχου.
Στις κατασκευές, ό,τι δεν συντηρείται φθείρεται· και ό,τι φθείρεται καταλήγει να κοστίζει πολύ περισσότερο από την πρόληψή του.
Η συντήρηση είναι μια στρατηγική για την ασφάλεια και την οικονομική βιωσιμότητα. Και αν δεν την υιοθετήσουμε ως μόνιμη διαρθρωτική πολιτική, θα συνεχίσουμε να πληρώνουμε, σε δημόσιους πόρους και σε ανθρώπινο κίνδυνο, το κόστος της παραμέλησης της πρόληψης.
Στη Δομινικανή Δημοκρατία, είναι απαραίτητο να προωθηθεί μια κουλτούρα συντήρησης μετά την κατασκευή ως μόνιμη πρακτική πρόληψης και βιωσιμότητας σε δημόσια και ιδιωτικά έργα.
Προτεινόμενα αναγνώσματα:
- Η έλλειψη συντήρησης και η κακή κουλτούρα πρόληψης προκαλούν πολλές από τις διαρροές, λέει ο Luis Manuel Rosario της ATTICO Constructora
- Από την τραγωδία του Jet Set στα νοσοκομεία που κινδυνεύουν: η σιωπηλή κρίση υποδομών στη Δομινικανή Δημοκρατία
- Κατασκευές το 2025: καταρρεύσεις, παράλειψη και ένας τομέας που έφτασε στον πάτο
