Τα στατιστικά στοιχεία για την ισχύ των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για το 2024, που δημοσιεύθηκαν τον Μάρτιο του τρέχοντος έτους από τον Διεθνή Οργανισμό Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (IRENA), δείχνουν ότι το 2023 σημείωσε νέο ρεκόρ για την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, με συνολική ισχύ 3870 γιγαβάτ (GW) παγκοσμίως.
Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αντιπροσωπεύουν το 86% της προστιθέμενης δυναμικότητας. Ωστόσο, αυτή η αύξηση κατανέμεται άνισα σε όλο τον κόσμο, υποδεικνύοντας μια τάση απομάκρυνσης από τον στόχο τριπλασιασμού της δυναμικότητας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έως το 2030.
Η επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας κατά 473 GW καθοδηγήθηκε για άλλη μια φορά από την Ασία, συνεισφέροντας το 69% (326 GW). Αυτή η ανάπτυξη στην περιοχή οφείλεται στην Κίνα, της οποίας η δυναμικότητα αυξήθηκε κατά 63%, φτάνοντας τα 297,6 GW. Αυτό αντικατοπτρίζει ένα σαφές χάσμα με άλλες περιοχές και αφήνει τη μεγάλη πλειοψηφία των αναπτυσσόμενων χωρών να υστερούν, παρά τις τεράστιες οικονομικές και αναπτυξιακές τους ανάγκες. Ενώ η Αφρική παρουσίασε αύξηση 4,6%, φτάνοντας σε συνολική δυναμικότητα 62 GW, αυτή η ανάπτυξη είναι συγκριτικά ασήμαντη.
Ο Γενικός Διευθυντής του IRENA, Francesco La Camera, δήλωσε: «Αυτή η εξαιρετική αύξηση της δυναμικότητας παραγωγής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας δείχνει ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι η μόνη διαθέσιμη τεχνολογία για την ταχεία κλιμάκωση της ενεργειακής μετάβασης σύμφωνα με τους στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού. Ωστόσο, τα δεδομένα δείχνουν επίσης ότι η πρόοδος δεν είναι αρκετά γρήγορη για να προστεθούν τα 7,2 TW ανανεώσιμης ενέργειας που απαιτούνται τα επόμενα επτά χρόνια, σύμφωνα με το σενάριο 1,5 ° C του IRENA στις Παγκόσμιες Προοπτικές Ενεργειακών Μεταβάσεων »
Πρόσθεσε επίσης: «Χρειάζονται επειγόντως πολιτικές παρεμβάσεις και μια παγκόσμια διόρθωση πορείας για την αποτελεσματική υπέρβαση των διαρθρωτικών εμποδίων και τη δημιουργία τοπικής αξίας στις αναδυόμενες αγορές και τις αναπτυσσόμενες οικονομίες, πολλές από τις οποίες υστερούν σε αυτή την πρόοδο. Τα γεωγραφικά και τεχνολογικά πρότυπα συγκέντρωσης απειλούν να διευρύνουν το χάσμα στη διαδικασία απαλλαγής από τον άνθρακα και θέτουν σημαντικό κίνδυνο για την επίτευξη του στόχου του τριπλασιασμού των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας».
Στην Κίνα, η αυξανόμενη ανταγωνιστικότητα της ηλιακής και αιολικής ενέργειας σε σύγκριση με τον άνθρακα και το φυσικό αέριο έχει καταστεί η κύρια κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Εν τω μεταξύ, στην ΕΕ, η μεγαλύτερη πολιτική προσοχή και οι αυξημένες ανησυχίες σχετικά με την ενεργειακή ασφάλεια έχουν καταστεί οι κύριοι καταλύτες για την ταχεία ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, επιπλέον της αυξανόμενης ανταγωνιστικότητας κόστους των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε σύγκριση με τις εναλλακτικές λύσεις ορυκτών καυσίμων.
Άλλες περιοχές που παρουσίασαν σημαντική επέκταση ήταν η Μέση Ανατολή, με αύξηση 16,6%, και η Ωκεανία, με αύξηση 9,4%. Η ομάδα χωρών της G7 αυξήθηκε κατά 7,6%, προσθέτοντας 69,4 GW πέρυσι. Οι χώρες της G20, εν τω μεταξύ, αύξησαν την ισχύ τους κατά 15%, φτάνοντας τα 3.084 GW το 2023. Ωστόσο, για να φτάσει ο κόσμος πάνω από 11 TW προς τον στόχο του τριπλασιασμού των εγκαταστάσεων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τα μέλη της G20 από μόνα τους πρέπει να επιτύχουν 9,4 TW ισχύος ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έως το 2030.
Δεδομένου ότι η ηλιακή ενέργεια εξακολουθεί να κυριαρχεί στην επέκταση της δυναμικότητας παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, η έκθεση υπογραμμίζει ότι η ανισότητα ανάπτυξης δεν σχετίζεται μόνο με τη γεωγραφική κατανομή αλλά και με την ανάπτυξη τεχνολογιών. Η ηλιακή ενέργεια αντιπροσώπευε το 73% της αύξησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας πέρυσι, φτάνοντας τα 1.419 GW, ακολουθούμενη από την αιολική ενέργεια, με μερίδιο 24% στην επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Το σενάριο °συνιστά μαζική αύξηση της χρηματοδότησης και ισχυρή διεθνή συνεργασία για την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης, δίνοντας προτεραιότητα στις αναπτυσσόμενες χώρες. Απαιτούνται επενδύσεις στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, την παραγωγή, την ευελιξία και την αποθήκευση. Η πορεία προς τον τριπλασιασμό της δυναμικότητας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έως το 2030 απαιτεί ενίσχυση των θεσμών, των πολιτικών και των δεξιοτήτων.
Βασικά δεδομένα ανά τεχνολογία:
Ηλιακή ενέργεια: Η φωτοβολταϊκή ηλιακή ενέργεια αυξήθηκε κατά 345,5 GW πέρυσι, ενώ η συγκεντρωμένη ηλιακή ενέργεια αυξήθηκε κατά 0,3 GW. Μόνο η Κίνα πρόσθεσε 216,9 GW στη συνολική επέκταση.
Ανανεώσιμη υδροηλεκτρική ενέργεια (εξαιρουμένης της αντλούμενης υδροηλεκτρικής ενέργειας): η ισχύς έφτασε τα 1270 GW, με μικρότερη επέκταση από ό,τι τα τελευταία χρόνια. Η Αυστραλία, η Κίνα, η Κολομβία και η Νιγηρία πρόσθεσαν η καθεμία περισσότερα από 0,5 GW.
Αιολική ενέργεια: αυξήθηκε με αυξημένο ρυθμό 13%, ακολουθώντας την ηλιακή ενέργεια. Μέχρι το τέλος του 2023, η συνολική δυναμικότητα αιολικής ενέργειας έφτασε τα 1017 GW. Η επέκταση κυριαρχήθηκε από την Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Βιοενέργεια: η επέκταση συνέχισε να επιβραδύνεται με αύξηση 3%, προσθέτοντας 4,4 GW σε σύγκριση με 6,4 GW το 2022. Μετά την Κίνα, σημαντικές αυξήσεις σημειώθηκαν στην Ιαπωνία, τη Βραζιλία και την Ουρουγουάη.
Γεωθερμική ενέργεια: Η γεωθερμική ενέργεια αυξήθηκε κατά πολύ μέτρια αύξηση 193 MW, με επικεφαλής την Ινδονησία.
Ηλεκτρική ενέργεια εκτός δικτύου: Η χωρητικότητα, σε περιοχές εκτός Ευρώπης, Βόρειας Αμερικής και Ευρασίας, αυξήθηκε κατά 4,6% και έφτασε τα 12,7 GW, με κυρίαρχη την ηλιακή ενέργεια εκτός δικτύου, η οποία έφτασε τα 5 GW το 2023.
