Cơ quan khu vực của Liên Hợp Quốc cho rằng việc đưa ra định hướng chiến lược cho đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là vô cùng cấp thiết, cần liên kết nỗ lực thu hút các dòng vốn này của các quốc gia với các chính sách phát triển sản xuất
Trong bối cảnh đầy bất ổn và căng thẳng toàn cầu cao độ, khu vực Mỹ Latinh và Caribe đã nhận được 194,233 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào năm 2025, tăng 1,7% so với năm 2024, mặc dù kết quả có sự khác biệt giữa các quốc gia và các lĩnh vực đầu tư, theo báo cáo của Ủy ban Kinh tế Liên hợp quốc về Mỹ Latinh và Caribe (ECLAC) hôm thứ Ba.
Tổ chức này nhấn mạnh rằng tầm quan trọng của FDI trong nền kinh tế giữa các quốc gia rất khác nhau và trung bình, tỷ trọng mà khu vực nhận được trong tổng sản phẩm quốc nội (GDP) (2,8%) và trong tổng hình thành vốn cố định (14,0%) vẫn ổn định vào năm 2025, theo báo cáo thường niên " Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào khu vực Mỹ Latinh và Caribe năm 2026: Điều hướng bối cảnh toàn cầu mới", do Thư ký điều hành của ECLAC, José Manuel Salazar-Xirinachs, trình bày tại một cuộc họp báo ở Santiago, Chile.
Theo ấn phẩm thường niên, hầu hết các quốc gia ở Nam và Trung Mỹ đều nhận được nhiều đầu tư hơn vào năm 2025. Tại vùng Caribe, tình hình lại khác nhau.
Các quốc gia
Brazil, với 77,676 tỷ USD (40% tổng số), và Mexico, với 43,221 tỷ USD dòng vốn FDI (22%), chiếm 62% tổng dòng vốn FDI vào năm 2025. Đối với Brazil, dòng vốn tăng lên, gần đạt mức cao nhất của những năm 2010. Trong khi đó, Mexico ghi nhận mức cao thứ ba kể từ năm 1990 vào năm 2025, bất chấp sự sụt giảm so với năm trước*.
Sau Brazil và Mexico, các quốc gia nhận được nhiều vốn FDI nhất vào năm 2025 là Chile (7% tổng số), Peru (6%), Colombia (6%), Guyana (5%), Costa Rica (3%) và Cộng hòa Dominica (3%).
“Trong bối cảnh toàn cầu hiện nay về sự phụ thuộc lẫn nhau mang tính công cụ hóa, việc hiểu rõ mối liên hệ giữa thương mại và đầu tư trực tiếp nước ngoài là rất quan trọng để thiết kế các chính sách cho phép chúng ta tiến tới sự phát triển hiệu quả hơn, toàn diện hơn và bền vững hơn. Tại khu vực Mỹ Latinh và Caribe, thay vì thiếu các công cụ, chúng ta thấy rằng thách thức chính là sự hội nhập nhất quán và chiến lược giữa các chương trình nghị sự về thương mại, đầu tư và phát triển sản xuất, điều này hạn chế tác động chuyển đổi mà FDI có thể mang lại cho khu vực,” ông José Manuel Salazar-Xirinachs, Thư ký điều hành của ECLAC, cho biết.
Thành phần chính
Báo cáo của ECLAC chỉ rõ rằng vào năm 2025, tái đầu tư lợi nhuận (51%) vẫn là thành phần chính của FDI, mặc dù có sự giảm sút. Tiếp theo là góp vốn (34% tổng số) và các khoản vay giữa các công ty (15%).
Về các lĩnh vực nhận đầu tư, dòng vốn tăng lên ở lĩnh vực dịch vụ (+19,5%) và tài nguyên thiên nhiên (+7,0%), trong khi giảm ở lĩnh vực sản xuất (-17,2%). Như vậy, đến năm 2025, lĩnh vực dịch vụ nhận được 53% FDI, sản xuất 31% và tài nguyên thiên nhiên 16%.
Mặt khác, 67% vốn đầu tư vào khu vực này năm 2025, có nguồn gốc xác định, đến từ Hoa Kỳ (35%) và châu Âu (32%). Tuy nhiên, ấn phẩm này chỉ rõ rằng năm 2025, lượng đầu tư nhận được từ Hoa Kỳ giảm (-11%), trong khi dòng vốn từ châu Âu tăng lên.
Báo cáo cũng cho biết thêm rằng, giống như trên toàn thế giới, môi trường đầy bất ổn đã tác động tiêu cực đến các thông báo đầu tư trong khu vực vào năm 2025. Năm 2025, có 1.326 dự án với tổng trị giá 114,1 tỷ đô la Mỹ được công bố tại khu vực Mỹ Latinh và Caribe, giảm 10,2% về số lượng thông báo và 34,3% về giá trị so với năm 2024.
Ngược lại, dòng vốn FDI chảy ra khỏi khu vực đã phục hồi trong ba năm qua, đạt tổng cộng 62,286 tỷ USD vào năm 2025, tăng 19,3% so với năm 2024 và là giá trị cao thứ hai được ghi nhận kể từ năm 2010. Cơ quan khu vực cho rằng các chính sách công có thể đóng vai trò quan trọng trong nỗ lực định hướng các khoản đầu tư này, sao cho chúng tạo ra lợi ích về năng suất, học hỏi công nghệ, đổi mới và tiếp cận thị trường, đồng thời tránh được các rủi ro về tài chính và sản xuất.
Cuối cùng, báo cáo năm nay bao gồm một chương phân tích tác động của những thay đổi gần đây trong chính sách thuế quan của Mỹ đối với đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong khu vực. Kết quả cho thấy mức độ ảnh hưởng của những thay đổi trong chính sách thương mại của Mỹ đối với khu vực rất khác nhau giữa các quốc gia và lĩnh vực, tùy thuộc vào cơ cấu sản xuất của mỗi quốc gia và mức độ hội nhập của quốc gia đó vào chuỗi giá trị khu vực.
ECLAC nhấn mạnh rằng các chính sách, thể chế và năng lực đều rất quan trọng, và do đó đề xuất các khuyến nghị chính sách sau đây để định hướng trong bối cảnh toàn cầu mới:
- Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu
- Liên kết thương mại, đầu tư và phát triển sản xuất trong khuôn khổ chính sách nhằm tối đa hóa tác động của các khoản đầu tư đã được thực hiện.
- Phối hợp với các tổ chức và đơn vị xúc tiến đầu tư và thương mại, cũng như các đơn vị chịu trách nhiệm thúc đẩy các lĩnh vực phát triển sản xuất khác (nhân tài, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, v.v.).
- Tăng cường năng lực kỹ thuật, vận hành, chính trị và dự báo của các cơ quan xúc tiến đầu tư và thương mại, đồng thời tích hợp các cơ chế giám sát và học hỏi để ứng phó với những thay đổi trong môi trường.
- Tạo lập và tăng cường các không gian liên kết khu vực để mở rộng cơ hội thương mại, đầu tư và phát triển sản xuất giữa các quốc gia trong khu vực.
Tài liệu tham khảo:
