Territoriale planning moet niet louter als een technisch instrument of een administratieve vereiste worden beschouwd. Het is in wezen het sociale contract dat bepaalt hoe een land zich zal ontwikkelen, wie van die ontwikkeling zal profiteren en volgens welke principes een van de meest waardevolle hulpbronnen van een land – het grondgebied – zal worden beheerd.
De recente bijeenkomst tussen het viceministerie van ruimtelijke ordening en de Wereldbank, gericht op het versterken van de weerbaarheid van de Dominicaanse Republiek door de ontwikkeling van een zeer nauwkeurige basiskaart, is een belangrijke stap. Actuele geospatiale informatie maakt het mogelijk om kwetsbare gebieden te identificeren, de infrastructuurplanning te verbeteren en de risico's van klimaatverandering en natuurrampen te verminderen.
Vanuit dat perspectief is het initiatief technisch gezien deugdelijk. Een land dat streeft naar duurzame ontwikkeling moet beslissingen nemen op basis van feiten, niet op improvisatie.
Een goede kaart garandeert echter op zichzelf geen goede organisatie.
De echte uitdaging begint wanneer die technische informatie wordt omgezet in overheidsbeleid dat een evenwicht kan vinden tussen economische, sociale en milieubelangen. Dáár moet het debat zich verdiepen.
De deelname van de Wereldbank zorgt voor financiering, internationale methodologieën en institutionele versterking. Beslissingen over landgebruik blijven echter de exclusieve verantwoordelijkheid van de Dominicaanse staat. Planning moet aansluiten op de nationale realiteit en mag niet simpelweg een reproductie worden van modellen die voor andere contexten zijn ontworpen.
Een aspect dat de meeste aandacht verdient, is het bestuur van het proces. Een bestemmingsplan is alleen legitiem als het effectief lokale overheden, gemeenschappen, het bedrijfsleven, de academische wereld en beroepsverenigingen betrekt. Ruimtelijke planning kan niet uitsluitend vanuit de kantoren van de overheid worden uitgevoerd.
Er is ook een uitdaging met betrekking tot rechtszekerheid. Investeringen hebben behoefte aan duidelijke, stabiele en voorspelbare regels. Als de regels voortdurend veranderen of inconsistent worden toegepast, houdt het rechtssysteem op een instrument voor ontwikkeling te zijn en wordt het een bron van onzekerheid.
Een ander aspect dat nog onvoldoende ontwikkeld lijkt, is het evenwicht tussen economische ontwikkeling en sociaal welzijn. In regio's zoals Punta Cana-Bávaro-Verón, waar toerisme en vastgoedinvesteringen een groot deel van de economie aandrijven, moet de ruimtelijke ordening ervoor zorgen dat groei de gemeenschappen die deze ontwikkeling in stand houden niet uitsluit. Infrastructuur, huisvesting, mobiliteit, openbare diensten en milieubescherming moeten op een geïntegreerde manier worden ontwikkeld.
Tot slot zal de basiskaart die momenteel wordt ontwikkeld een buitengewoon instrument zijn. Maar de werkelijke waarde ervan zal afhangen van hoe deze wordt gebruikt. Data nemen geen beslissingen; mensen doen dat. En die beslissingen moeten worden geleid door principes van eerlijkheid, transparantie en een langetermijnvisie.
De reflectie
Bij ruimtelijke planning moet niet alleen de vraag gesteld worden hoe we willen dat onze steden groeien, maar ook voor wie we willen dat ze groeien. Want een goed gepland gebied is niet alleen een gebied waar investeringen floreren, maar ook waar mensen floreren. Dat zal uiteindelijk de ware graadmeter zijn voor het succes van elk ruimtelijk planningsbeleid.
Aanbevolen lectuur:
