Oleh: Sanja Bojanic
Timbalan Wakil Residen, UNDP Republik Dominika
Sejak tahun 1980, UNWTO telah menetapkan 27 September sebagai Hari Pelancongan Sedunia. Tema tahun ini, "Pelancongan dan Keamanan," mengetengahkan kuasa pelancongan untuk memupuk keharmonian dan perdamaian antara masyarakat.
Keamanan, dalam erti kata yang paling luas, bukan sahaja bermaksud ketiadaan konflik dan keganasan, tetapi juga mencerminkan keadilan, kesaksamaan, dan kesejahteraan dalam sesebuah masyarakat. Untuk mencapai keamanan seperti ini, pembangunan mestilah inklusif dan seimbang, memastikan seluruh penduduk negara mendapat manfaat, tanpa mengira di mana mereka tinggal. Walau bagaimanapun, mencapai matlamat ini boleh menjadi agak mencabar, dan pembangunan ekonomi sahaja tidak mencukupi.
Contohnya, wilayah Yuma di Republik Dominika, yang menempatkan salah satu destinasi pelancongan paling terkenal di peringkat antarabangsa, Punta Cana (terletak di wilayah La Altagracia), mempunyai Indeks Pembangunan Manusia (HDI) terendah di negara ini, dengan skor 0.566 pada tahun 2022 (mengikut data daripada Platform Wilayah UNDP untuk Pembangunan Manusia), berbanding purata kebangsaan 0.609, meskipun terdapat ledakan ekonomi yang didorong oleh pelancongan. Oleh itu, kita mesti mempertimbangkan apa yang boleh kita lakukan untuk memudahkan kemakmuran bersama dan kepentingannya untuk pengembangan sektor ini.
Apakah sebenarnya maksud pembangunan manusia yang rendah?
Indeks Pembangunan Manusia yang rendah menunjukkan bahawa penduduk yang tinggal di rantau ini menghadapi kesukaran dalam bidang utama kesejahteraan mereka. Cabaran-cabaran ini termasuk jangka hayat yang rendah, mungkin disebabkan oleh akses yang terhad kepada perkhidmatan kesihatan; peluang pendidikan yang terhad, yang mengehadkan perkembangan dan kemajuan peribadi, serta akses kepada pekerjaan yang baik; dan pendapatan yang rendah, yang mengekalkan kemiskinan.
Walaupun pertumbuhan ekonomi merupakan syarat kritikal untuk meningkatkan HDI, ia tidak secara automatik diterjemahkan kepada kesejahteraan keseluruhan untuk semua penduduk rantau ini. Untuk itu berlaku, pembangunan ekonomi, termasuk pengembangan pelancongan, mesti disertai dengan strategi kerajaan yang sedar dan disengajakan (di peringkat kebangsaan dan tempatan) yang menggalakkan pembangunan manusia yang mampan: peningkatan keadaan sosial, pendidikan dan kesihatan untuk seluruh penduduk.
Ini bermakna menghapuskan jurang geografi dalam akses kepada perkhidmatan sosial dan melindungi modal semula jadi dan insan, yang seterusnya menjadi sumber daya saing utama. Khususnya, dalam kes pelancongan, agar ia benar-benar menjadi alat untuk keamanan, ia mesti menjana peluang untuk komuniti tempatan, menyumbang kepada pengurangan jurang ketidaksamaan dan memastikan faedah diagihkan dengan lebih saksama.
Jadi, bagaimana kita dapat menyokong pelancongan dalam menyumbang kepada keamanan, keadilan, ekuiti dan kesejahteraan? Di UNDP, kami percaya tindakan utama adalah memperkukuhkan mekanisme pemerkasaan tempatan, baik untuk komuniti mahupun kerajaan. Memperkasakan orang ramai di wilayah mereka bukan sahaja membolehkan mereka mengambil bahagian secara aktif dalam keputusan yang mempengaruhi masa depan mereka, tetapi juga memupuk kestabilan dan perpaduan sosial—faktor penting untuk keamanan yang berkekalan.
Dalam konteks ini, pelawat dan pelancongan boleh memainkan peranan penting dengan menyumbang secara langsung kepada kesejahteraan tempatan, mengurangkan migrasi paksa, kekurangan sosial, dan keganasan berkaitan kemiskinan. Bagi menggalakkan ekuiti dan inklusiviti, adalah perlu untuk menyokong dan memudahkan penyertaan dan penglibatan rakyat supaya mereka boleh memainkan peranan yang lebih aktif dan menyumbang secara tempatan kepada proses mengutamakan keperluan, merangka pelan sektor dan wilayah, serta menentukan agenda pembangunan tempatan.
Satu lagi strategi penting adalah untuk memupuk hubungan produktif antara syarikat pelancongan besar dan perniagaan kecil tempatan, dan untuk mengintegrasikan perniagaan kecil tempatan ini ke dalam rantaian nilai pelancongan. Menggalakkan daya saing perusahaan mikro, kecil dan sederhana (PMK) melalui inovasi, pendigitalan dan penciptaan ruang inkubasi perniagaan boleh menjana impak ekonomi langsung kepada komuniti. Jenis integrasi ekonomi ini berpotensi untuk memberi manfaat kepada kedua-dua syarikat pelancongan dan usahawan tempatan, sekali gus menyumbang kepada pembangunan tempatan dan pengagihan faedah yang lebih saksama.
Akhir sekali, adalah penting bahawa semua inisiatif ini dibangunkan dengan visi global dan dalam rangka kerja dasar awam wilayah yang dikhaskan untuk meningkatkan akses kepada perkhidmatan asas, seperti penjagaan kesihatan dan pendidikan berkualiti. Perkhidmatan ini merupakan asas kepada tenaga kerja yang sihat dan mahir yang akan menyokong pengembangan pelancongan dan sektor lain yang memacu pembangunan mampan negara.
Hari Pelancongan Sedunia ini merupakan peluang untuk melihat gambaran yang lebih besar dan menyedari bahawa adalah penting untuk memastikan pembangunan pelancongan bukan sahaja menggalakkan pertumbuhan ekonomi tetapi juga menyumbang kepada mewujudkan persekitaran yang kondusif untuk keamanan, yang difahami sebagai keadilan, kesaksamaan dan kesejahteraan. Hanya dengan cara ini kita dapat memastikan pembangunan manusia yang mampan berkembang di semua rantau dan "tiada siapa yang ketinggalan.".
Penulis ialah Timbalan Wakil Residen UNDP untuk Republik Dominika. Beliau memegang ijazah MBA dari Sekolah Ekonomi dan Kewangan Antarabangsa di Universiti Brandeis di Boston, Amerika Syarikat, ijazah Sarjana dalam Ekonomi Perniagaan, dan ijazah Sarjana Muda dalam Ekonomi dari Fakulti Ekonomi di Universiti Montenegro. Beliau bertutur dalam Bahasa Inggeris dan Macedonia, dan bahasa ibundanya ialah Montenegro (Serbia, Bosnia, Croatia).
