Η Νέα Υόρκη αντιμετωπίζει ένα ξέσπασμα της νόσου των λεγεωνάριων στο Χάρλεμ: περισσότεροι από 60 άνθρωποι έχουν προσβληθεί και τουλάχιστον τρεις θάνατοι συνδέονται με μολυσμένους πύργους ψύξης. Η κατάσταση έχει σημάνει συναγερμό, αλλά δεν πρέπει να μας εκπλήσσει.
Επειδή ο κίνδυνος δεν βρίσκεται στις προσόψεις. Βρίσκεται σε αυτό που δεν μπορείτε να δείτε: στους σωλήνες, στις δεξαμενές, στα συστήματα που σχεδιάστηκαν για να λειτουργούν, αλλά που κανείς δεν σκέφτηκε πώς να συντηρήσει.
Και αν αυτό συμβαίνει σε μια πόλη όπως η Νέα Υόρκη, με τα αυστηρά πρωτόκολλά της, πόσο ευάλωτοι είμαστε στην Καραϊβική; Σε χώρες όπως η Δομινικανή Δημοκρατία, όπου η ζέστη απαιτεί τη συνεχή χρήση κεντρικού κλιματισμού και συστημάτων ζεστού νερού, ο κίνδυνος είναι ακόμη υψηλότερος. Χωρίς προληπτική προσέγγιση, ένα νέο έργο μπορεί άθελά του να γίνει εστία ασθενειών.
Η προειδοποίηση δεν αφορά μόνο τη λεγιονέλλωση. Υπάρχει ένα άλλο σιωπηλό φαινόμενο: το σύνδρομο του άρρωστου κτιρίου. Αυτό αναφέρεται σε ένα σύνολο σωματικών συμπτωμάτων - πονοκεφάλους, κόπωση, δύσπνοια, ερεθισμό των ματιών ή γενική αδιαθεσία - που βιώνουν οι ένοικοι ενός κτιρίου, τα οποία βελτιώνονται κατά την έξοδό τους από αυτό. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας το έχει καταγράψει εκτενώς και η αιτία του σχεδόν πάντα σχετίζεται με την ποιότητα του εσωτερικού αέρα, τα ελαττωματικά συστήματα HVAC, την υγρασία, τους αόρατους ρύπους ή την έλλειψη συντήρησης.
Δεν είναι άγχος. Είναι κακός αερισμός, λανθασμένα καθορισμένα υλικά, υγρασία, βακτήρια και επιλογές σχεδιασμού που δεν ελήφθησαν υπόψη για συνεχή χρήση. Και το πιο σοβαρό: είναι σχεδιασμός χωρίς λειτουργική ευθύνη.
Στον κόσμο των ακινήτων γιορτάζουμε τις εντυπωσιακές αποδόσεις, τις κορυφαίες τοποθεσίες και τις οικονομικές αποδόσεις, παραμελώντας παράλληλα μια ουσιαστική πτυχή: πώς λειτουργεί αυτό το κτίριο όταν παραδοθεί;
Έχω εργαστεί σε δεκάδες έργα όπου ο προϋπολογισμός περιελάμβανε εισαγόμενο μάρμαρο, αλλά όχι ένα σχέδιο προληπτικής συντήρησης. Όπου ο σχεδιασμός πουλούσε στυλ, αλλά όχι υγεία. Και όπου κανείς - ούτε ο πελάτης ούτε η τεχνική ομάδα - δεν σταμάτησε να ρωτήσει αν το σύστημα αυτό θα παρέμενε σταθερό σε πέντε χρόνια.
Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, η ενσωμάτωση της υγείας, της βιωσιμότητας και των λειτουργιών του πραγματικού κόσμου σε κάθε τεχνική απόφαση δεν αποτελεί πλέον πολυτέλεια ή τάση. Είναι ευθύνη.
Από την εργασία μας στην αρχιτεκτονική και την ανάπτυξη έχουμε δει ότι είναι δυνατό να το κάνουμε χωρίς να θυσιάζουμε την αισθητική ή την κερδοφορία, αλλά απαιτεί μια απόφαση από την πρώτη γραμμή του σχεδίου.
Αυτό που συνέβη στο Χάρλεμ θα μπορούσε να συμβεί σε οποιαδήποτε πόλη. Και αν δεν σχεδιάσουμε έχοντας κατά νου την πραγματική χρήση, το κόστος δεν θα είναι μόνο διαρθρωτικό. Θα είναι ανθρώπινο.
