Απόσπασμα από το BBC Mundo
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν ανακοίνωσε την Πέμπτη το πρωί μια «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» στην ανατολική Ουκρανία. Οι πρώτες εκρήξεις ακούστηκαν αμέσως μετά σε αρκετές ουκρανικές πόλεις.
Τη Δευτέρα, ο Πούτιν είχε ήδη ανακοινώσει την ανάπτυξη ρωσικών στρατευμάτων στις ανταρτικές περιοχές του Ντόνετσκ και του Λουχάνσκ, αφού αναγνώρισε την ανεξαρτησία και των δύο.
Οι ενέργειες του Πούτιν οδήγησαν σε εισβολή στην Ουκρανία και υπάρχουν φόβοι στην Ευρώπη ότι θα μπορούσε να κλιμακωθεί σε πόλεμο που θα εμπλέκει περισσότερες χώρες. Η διεθνής καταδίκη ήταν άμεση και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν δήλωσε την Τετάρτη ότι η Ρωσία θα θεωρηθεί υπόλογη για τις πράξεις της.
Ωστόσο, η Ουάσινγκτον απέρριψε την πιθανότητα αποστολής στρατευμάτων την Τετάρτη.
Αυτό είναι το τελευταίο κεφάλαιο σε μια σύγκρουση που χρονολογείται τουλάχιστον από το 2014, όταν η Ρωσία ανέλαβε τον έλεγχο του ουκρανικού εδάφους της Κριμαίας και υποστήριξε φιλορωσικές αυτονομιστικές δυνάμεις στις περιοχές Ντόνετσκ και Λουχάνσκ.
1. Τι είπε ο Πούτιν όταν ανακοίνωσε την «ειδική στρατιωτική επιχείρηση»;
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν ανακοίνωσε την Πέμπτη μια «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» στην περιοχή Ντονμπάς της ανατολικής Ουκρανίας.
Το ανακοίνωσε αυτό σε τηλεοπτική ομιλία που έλαβε χώρα την ίδια στιγμή που το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών τον ικέτευσε να σταματήσει κάθε στρατιωτική δράση.
Ο Πούτιν δήλωσε ότι η επιχείρηση στοχεύει στην «αποστρατιωτικοποίηση και την αποναζιστικοποίηση της Ουκρανίας».
Εξήγησε ότι η απόφαση ελήφθη μετά από αίτημα βοήθειας που έλαβε από τους ηγέτες των υποστηριζόμενων από τη Ρωσία αυτονομιστικών εδαφών που σχηματίστηκαν στην ανατολική Ουκρανία το 2014, αν και οι δυτικές μυστικές υπηρεσίες προειδοποιούσαν για μια πιθανή εισβολή εδώ και εβδομάδες.
«Έχω λάβει την απόφαση να διεξάγω μια ειδική στρατιωτική επιχείρηση. Στόχος της θα είναι η υπεράσπιση του λαού που έχει υποστεί διώξεις και γενοκτονία στα χέρια του καθεστώτος του Κιέβου εδώ και οκτώ χρόνια», δήλωσε ο Ρώσος πρόεδρος, σε έναν ισχυρισμό για τον οποίο δεν έχει παρουσιάσει κανένα αποδεικτικό στοιχείο.
Ο Πούτιν κάλεσε τους Ουκρανούς στρατιώτες να καταθέσουν αμέσως τα όπλα τους.
«Όλα τα μέλη του ουκρανικού στρατού που συμμορφώνονται με αυτές τις απαιτήσεις θα έχουν τη δυνατότητα να εγκαταλείψουν τη ζώνη της μάχης», δήλωσε.
Εξέδωσε επίσης αυτό που φαινόταν να είναι μια προειδοποίηση προς άλλες χώρες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, που έχουν υποστηρίξει την Ουκρανία.
«Όποιος προσπαθεί να παρέμβει σε εμάς ή, ακόμα χειρότερα, να δημιουργήσει απειλές για τη χώρα και τον λαό μας, θα πρέπει να γνωρίζει ότι η απάντηση της Ρωσίας θα είναι άμεση και θα έχει συνέπειες που δεν έχει βιώσει ποτέ στην ιστορία της. Είμαστε έτοιμοι για οποιαδήποτε τροπή των γεγονότων».
2. Ποια ήταν η αντίδραση της Ουκρανίας;
Ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Ντμίτρο Κουλέμπα σημείωσε λίγο μετά την ανακοίνωση ότι «αρκετές ουκρανικές πόλεις δέχονται επίθεση».
«Ο Πούτιν μόλις ξεκίνησε μια ολοκληρωτική εισβολή στην Ουκρανία. Είναι ένας επιθετικός πόλεμος. Η Ουκρανία θα αμυνθεί και θα νικήσει», είπε. «Ο κόσμος πρέπει να σταματήσει τον Πούτιν», απαίτησε.
Το πρωί της Πέμπτης, ο πρόεδρος ανακοίνωσε ότι η Ουκρανία διακόπτει τις διπλωματικές σχέσεις με τη Ρωσία και διαβεβαίωσε ότι παρέχει όπλα σε όποιον θέλει να υπερασπιστεί την επικράτειά της.
Λίγο πριν από την ανακοίνωση του Πούτιν και την έναρξη της στρατιωτικής επιχείρησης, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκιείχε εκφωνήσει μια συγκινητική ομιλία στην τηλεόραση.
Ο Ζελένσκι μίλησε αρχικά στα ουκρανικά και προειδοποίησε ότι μια ρωσική εισβολή θα ήταν «η έναρξη ενός μεγάλου πολέμου στην ευρωπαϊκή ήπειρο».
Στη συνέχεια, άλλαξε στα ρωσικά και σε αυτή τη γλώσσα ζήτησε από τον πληθυσμό της γειτονικής χώρας να απορρίψει μια επίθεση και επεσήμανε ότι τους λένε ψέματα για την Ουκρανία.
«Λένε ότι η φλόγα [του πολέμου] θα απελευθερώσει τον λαό της Ουκρανίας, αλλά οι Ουκρανοί είναι ελεύθεροι», είπε, σύμφωνα με την ανταποκρίτρια του BBC Ανατολικής Ευρώπης, Σάρα Ρέινσφορντ.
Ο Ουκρανός ηγέτης τόνισε ότι η χώρα του είναι έτοιμη για μια ρωσική επίθεση και προειδοποίησε: «Δεν χρειαζόμαστε κανέναν πόλεμο, ούτε κρύο, ούτε ζεστό, ούτε υβριδικό. Αλλά αν τα στρατεύματα μας επιτεθούν, αν προσπαθήσουν να πάρουν τη χώρα μας - την ελευθερία μας, τις ζωές μας, τις ζωές των παιδιών μας - θα αμυνθούμε».
«Αν μας επιτεθούν, θα δουν τα πρόσωπά μας, όχι τις πλάτες μας», δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος.
3. Πώς δικαιολογεί ο Πούτιν την «στρατιωτική επιχείρηση»;
Τη Δευτέρα, ο Πούτιν είχε ήδη εκφωνήσει τηλεοπτική ομιλία στην οποία ανακοίνωσε ότι αναγνώρισε την ανεξαρτησία δύο περιοχών της Ουκρανίας που ελέγχονται από τους υποστηριζόμενους από τη Ρωσία αυτονομιστές.
Αυτό θεωρήθηκε από τους αναλυτές ως προοίμιο μιας στρατιωτικής επιχείρησης. Μάλιστα, την Τετάρτη, οι φιλορωσικές ανταρτικές περιοχές στην Ουκρανία ζήτησαν από τον Πούτιν να στείλει στρατεύματα.
Τα επιχειρήματα του Πούτιν κατά της Ουκρανίας περιλαμβάνουν ιστορικά επιχειρήματα και επιχειρήματα που σχετίζονται με την ασφάλεια.
Τη Δευτέρα ισχυρίστηκε ότι η Ουκρανία δεν έχει ιστορικό πραγματικού έθνους και κατηγόρησε τις ουκρανικές αρχές για διαφθορά.
Λίγο μετά την ανακοίνωση, ο Πούτιν υπέγραψε εντολή για την εκτέλεση «ειρηνευτικών καθηκόντων» από τα στρατεύματα και στις δύο περιοχές των ανταρτών.
«Επιτρέψτε μου να τονίσω για άλλη μια φορά ότι η Ουκρανία δεν είναι απλώς μια γειτονική χώρα προς εμάς. Είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας, του πολιτισμού και του πνευματικού μας χώρου», είπε.
Κατηγόρησε επίσης την ουκρανική κυβέρνηση ότι είναι «μαριονέτα» των ΗΠΑ και ισχυρίστηκε, αβάσιμα, ότι οι Ουκρανοί «κακομεταχειρίζονται» από τους ηγέτες τους και ότι η χώρα θα μπορούσε να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και να αποτελέσει μεγαλύτερη απειλή για τη Ρωσία.
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, ο Πούτιν επανέλαβε τους κινδύνους της ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ (ο οργανισμός δεν έχει καν την αποδοχή του στην ατζέντα του και αποτελεί απλώς μια φιλοδοξία του Κιέβου) και διαβεβαίωσε ότι εάν η χώρα ενταχθεί στη συμμαχία, η Ρωσία θα κινδυνεύσει από «επίθεση».
Ο Πούτιν ισχυρίζεται επίσης, χωρίς αποδεικτικά στοιχεία, ότι η Ουκρανία διαπράττει «γενοκτονία» εναντίον των ρωσόφωνων στα ανατολικά της χώρας.
4. Πώς προέκυψε αυτή η κατάσταση;
Οι ρίζες τους μπορούν να εντοπιστούν στο 2014, όταν η Ρωσία ανέλαβε τον έλεγχο της Κριμαίας και υποστήριξε τις αυτονομιστικές δυνάμεις στην ανατολική Ουκρανία.
Οι επαναστατικές ομάδες δημιούργησαν λαϊκές δημοκρατίες στο Ντόνετσκ και το Λουχάνσκ.
Η σύγκρουση έχει μέχρι στιγμής στοιχίσει τη ζωή σε περίπου 14.000 ανθρώπους.
Στις 18 Φεβρουαρίου, η ουκρανική υπηρεσία του BBC ανέφερε ότι το βαρύ πυροβολικό και οι όλμοι που εκτοξεύτηκαν στην περιοχή ήταν τα βαρύτερα των τελευταίων ετών.
Στην τελευταία τους έκθεση, διεθνείς παρατηρητές του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη ανέφεραν εκατοντάδες παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός μεταξύ 17 και 18 Φεβρουαρίου.
Οι ηγέτες των δύο αποσχισθεισών περιοχών που υποστηρίζονται από τη Ρωσία ανακοίνωσαν την εκκένωση των κατοίκων και δήλωσαν ότι η Ουκρανία είχε εντείνει τους βομβαρδισμούς και σχεδίαζε επίθεση.
Ο Ντένις Πουσίλιν, επικεφαλής της Λαϊκής Δημοκρατίας του Ντόνετσκ (DNR), ανακοίνωσε εκκένωση σε βίντεο που φέρεται να γυρίστηκε την Παρασκευή. Ωστόσο, μια ανάλυση του BBC στα μεταδεδομένα του βίντεο έδειξε ότι είχε καταγραφεί πριν ξεσπάσουν οι εχθροπραξίες.
Τον Νοέμβριο του περασμένου έτους, η Ρωσία άρχισε να αναπτύσσει μεγάλο αριθμό στρατευμάτων σε περιοχές κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία.
Αλλά στις 15 Φεβρουαρίου, ο Πούτιν άφησε να εννοηθεί ότι θα υπάρξει μερική αποχώρηση των ρωσικών δυνάμεων.
Ωστόσο, η Ουκρανία και οι σύμμαχοί της δήλωσαν ότι δεν υπήρξε μείωση στον αριθμό των ρωσικών στρατευμάτων στις παραμεθόριες περιοχές.
«Πάντα αναπτύσσουν δυνάμεις από τη μία πλευρά στην άλλη», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ, μία ημέρα μετά την ανακοίνωση της Ρωσίας.
«Υπήρχε μια μεγάλη κίνηση πάνω-κάτω, μπρος-πίσω όλο αυτό το διάστημα, αλλά η τάση τις τελευταίες εβδομάδες και μήνες ήταν μια σταθερή αύξηση των ρωσικών δυνατοτήτων κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία».
