BBC NewsWorld
Pasaran komoditi di seluruh dunia telah digoncang oleh perang di Ukraine.
Ini bukan sahaja akibat daripada sekatan Barat yang keras terhadap Rusia, yang kini merangkumi gas dan minyak.
Harga bahan mentah juga telah melonjak naik disebabkan oleh gangguan bekalan yang disebabkan oleh pencerobohan Rusia, yang telah menyekat aliran bijirin dan logam dari rantau ini.
Rusia dan Ukraine memainkan peranan strategik dalam pasaran komoditi global.
Mereka merupakan pengeksport utama bahan mentah asas, daripada gandum dan bijirin kepada minyak, gas asli dan arang batu, emas dan logam berharga lain.
Dan perang itu telah pun menjejaskan pengeluaran domestik dan rantaian bekalan penting untuk seluruh dunia, sekali gus mendorong kenaikan harga.
Situasi ini telah digambarkan sebagai "bencana" bagi banyak negara, terutamanya negara-negara termiskin.
Pakar memberi amaran tentang akibat daripada apa yang mereka sebut sebagai "ketidaktentuan yang melampau" dalam pasaran akibat pencerobohan ke atas Ukraine.
Dan terdapat kebimbangan tentang pertumbuhan ekonomi di negara-negara yang masih pulih daripada pandemik Covid.
Ini adalah 4 eksport utama yang terjejas oleh perang di Ukraine.
1. Tenaga
Ekonomi Rusia sangat bergantung kepada eksport minyak dan gas.
Ia merupakan pengeksport minyak ketiga terbesar di dunia (selepas AS dan Arab Saudi) dan salah satu pengeksport gas terbesar.
Sebelum pencerobohan Ukraine, Rusia membekalkan satu daripada setiap 10 tong minyak yang digunakan oleh dunia.
Tetapi sekarang, dengan perang, dan pengumuman oleh AS, Kanada dan UK untuk mengharamkan import produk tenaga Rusia, pasaran minyak dunia menghadapi pergolakan terbesarnya sejak tahun 1970-an.
Pakar mengatakan harga mungkin akan terus meningkat selagi perang berlanjutan, memandangkan terdapat beberapa alternatif untuk menggantikan eksport Rusia yang berjumlah kira-kira lima juta tong sehari.
OPEC menunjukkan bahawa mencari alternatif tersebut tidak akan mudah, seperti yang diberitahu oleh Setiausaha Agung OPEC, Mohammad Barkindo kepada pihak media.
"Tiada kapasiti di dunia" yang boleh menggantikan pengeluaran Rusia, beliau menyatakan, sambil menambah bahawa "kita tidak mempunyai kawalan ke atas peristiwa semasa, geopolitik, dan ini menentukan rentak pasaran.".
Tetapi negara-negara yang mempunyai import tenaga Rusia yang rendah pun akan merasakan kesannya, kerana langkah-langkah tersebut berkemungkinan akan meningkatkan harga borong yang sudah tinggi.
2. Makanan
Kedua-dua Rusia dan Ukraine merupakan pengeksport utama produk makanan.
Kedua-dua negara itu, yang dikenali sebagai "lumbung nafkah Eropah", menyumbang 29% daripada eksport gandum global dan 19% daripada eksport jagung, menurut JP Morgan.
Ukraine merupakan pengeluar minyak bunga matahari terbesar di dunia, dan Rusia berada di tempat kedua, menurut S&P Global Platts. Secara keseluruhan, kedua-duanya menyumbang 60% daripada pengeluaran global.
Harga gandum di beberapa bursa niaga hadapan telah diniagakan pada paras tertinggi dalam tempoh 14 tahun.
Kedua-dua gandum dan minyak bunga matahari merupakan bahan mentah utama yang digunakan dalam banyak produk makanan.
Dan jika penuaian atau pemprosesan mereka terhalang, atau jika eksport disekat, negara pengimport perlu mencari jalan untuk menggantikan bekalan.
Penganalisis memberi amaran bahawa kesan perang terhadap pengeluaran bijirin boleh menggandakan harga gandum global.
Ini boleh menjejaskan beberapa negara yang bergantung kepada import bijirin dari rantau Laut Hitam secara serius.
Turki dan Mesir menerima hampir 70% daripada import gandum mereka dari Rusia dan Ukraine. Dan Ukraine juga merupakan pembekal utama jagung ke China.
Pengarah Program Makanan Sedunia, David Beasley, memberitahu BBC bahawa kenaikan harga makanan akibat konflik di Ukraine boleh memberi impak buruk kepada negara-negara termiskin di dunia.
"Lubnan mendapat kira-kira 50% bijirinnya dari Ukraine. Yaman, Syria, Tunisia, dan saya boleh terus bergantung pada Ukraine sebagai pembekal bijirin," katanya.
"Jadi (Rusia dan Ukraine) akan berubah daripada sekadar tempat mencari rezeki kepada terpaksa mengagihkan roti kepada mereka. Ia hanyalah satu pembalikan realiti yang luar biasa," tambahnya.
3. Logam
Rusia merupakan salah satu pembekal logam terbesar di dunia yang digunakan dalam semua jenis produk, daripada tin aluminium hinggalah wayar tembaga dan komponen kereta.
Ia merupakan pengeksport aluminium keempat terbesar di dunia dan salah satu daripada lima pengeluar utama keluli, nikel, paladium dan tembaga di dunia.
Ukraine juga merupakan pengeluar utama logam perindustrian dan mempunyai bahagian yang ketara dalam eksport paladium dan platinum.
Ini bermakna, disebabkan oleh pencerobohan ke atas Ukraine, kita mungkin melihat kenaikan harga untuk barangan dalam tin dan pendawaian tembaga.
"Kita telah menyaksikan aluminium dan nikel meningkat sebanyak 30% sejak awal tahun ini, dan itu akhirnya akan disalurkan kepada pengguna apabila mereka membeli tin minuman yang diperbuat daripada aluminium, atau apabila mereka melakukan pengubahsuaian di rumah mereka dan memerlukan tembaga untuk pendawaian mereka - semua harga tersebut menyumbang kepada tekanan inflasi keseluruhan," kata Matthew Chamberlain, pengarah London Metal Exchange, kepada BBC.
Rusia juga merupakan pengeluar emas ketiga terbesar di dunia, selepas Australia dan China. Menurut data daripada Majlis Emas Dunia, ia membekalkan 350 tan logam berharga tahun lepas.
Emas mencapai harga tertinggi sejak Ogos 2020 pada awal Mac, diniagakan pada lebih AS$2,000 seauns.
Ini disebabkan oleh kemasukan modal daripada pelabur yang mencari tempat perlindungan yang selamat dalam keadaan pasaran yang tidak menentu.
Tetapi harga logam lain melonjak kerana kebimbangan gangguan bekalan dari Rusia dan Ukraine.
Pada awal Mac, nikel – yang digunakan dalam bateri litium-besi – melonjak 76%, dan paladium – yang digunakan dalam penukar pemangkin dalam kereta untuk mengurangkan pelepasan – mencapai tahap rekod, lapor Reuters.
Sebarang gangguan dalam bekalan paladium, menurut penganalisis, boleh menimbulkan masalah serius bagi pengeluar kereta.
"Rusia menyumbang 38% daripada pengeluaran paladium global. Memandangkan pemotongan bekalan tidak dapat diimbangi di tempat lain, pasaran berisiko mengalami defisit bekalan yang ketara," kata ahli strategi Commerzbank, Daniel Briesemann, kepada Business Insider.
4. Neon
Ukraine merupakan salah satu pembekal utama gas nadir yang telah ditulenkan seperti kripton dan neon, yang penting untuk pembuatan semikonduktor.
Menurut data TrendForce, Ukraine menyumbang hampir 70% daripada eksport global gas neon yang telah ditulenkan, yang digunakan untuk menghasilkan laser yang mengukir corak pada semikonduktor.
Dan lebih daripada 90% neon yang digunakan oleh industri cip AS berasal dari Ukraine.
Sebarang gangguan kepada bekalan mereka boleh memburukkan lagi kekurangan mikrocip, yang sudah menjadi masalah besar pada tahun 2021.
"Oleh kerana Rusia membekalkan lebih daripada 40% paladium dunia dan Ukraine menghasilkan 70% neon dunia, kita boleh menjangkakan kekurangan cip global akan bertambah buruk jika konflik ketenteraan berterusan," tulis Tim Uy dari Moody's Analytics dalam satu laporan baru-baru ini.
"Semasa perang 2014-2015 di Ukraine, harga neon meningkat beberapa kali ganda, menunjukkan betapa seriusnya perkara ini bagi industri semikonduktor.".
"Syarikat semikonduktor menyumbang 70% daripada jumlah permintaan neon, kerana ia merupakan bahagian penting dalam proses litografi untuk membuat cip," tambahnya.
