Oleh Joan G. Feliz
Khas untuk El Inmobiliario
Invois elektronik, yang diwujudkan oleh Undang-undang 32-23, telah menjadi salah satu perubahan paling ketara dan mengganggu dalam struktur cukai Republik Dominika. Pelaksanaannya bukan sahaja bertujuan untuk meningkatkan kecekapan dan ketelusan kutipan cukai, tetapi ia juga memberikan cabaran yang ketara bagi sektor utama ekonomi, termasuk sektor pembinaan dan hartanah. Walaupun langkah ini bertujuan untuk mengurangkan ketidakformalan dan memudahkan pengesanan transaksi, pelaksanaannya memaksa syarikat untuk menyesuaikan diri dengan realiti operasi, pentadbiran dan teknologi baharu.
Proses peralihan: dari teori kepada amalan
Invois elektronik memulakan pelaksanaannya secara berperingkat pada tahun 2024, bermula dengan pembayar cukai yang besar. Menjelang 2025, dianggarkan hampir semua pihak berkepentingan dalam sektor hartanah dan pembinaan dikehendaki mematuhi peraturan ini. Ini termasuk pemaju hartanah, kontraktor, ejen hartanah, pemaju projek dan pihak lain yang terlibat dalam kitaran hayat hartanah.
Menurut Perkhidmatan Hasil Dalam Negeri (DGII) Republik Dominika, menjelang akhir tahun 2024, lebih daripada 450 juta resit cukai elektronik telah dikeluarkan, mencerminkan peningkatan sebanyak 86% berbanding tahun sebelumnya. Walau bagaimanapun, sektor hartanah dan pembinaan secara sejarahnya dicirikan oleh tahap pendigitalannya yang rendah, yang meletakkan sektor-sektor ini dalam kedudukan yang sangat terdedah berkenaan tarikh akhir dan keperluan peraturan baharu.
Kesan segera: kawalan fiskal yang lebih besar dan pembasmian ketidakformalan
Salah satu manfaat paling ketara bagi invois elektronik ialah peningkatan kawalan yang akan dimiliki oleh DGII (Direktorat Hasil Dalam Negeri) ke atas transaksi komersial, terutamanya dalam sektor seperti pembinaan, yang secara tradisinya terdapat banyak aktiviti tidak formal. Kontrak jualan hartanah dan pembinaan kini akan menjadi lebih mudah untuk dijejaki dan diaudit, membolehkan pihak berkuasa cukai mempunyai lebih banyak akses langsung kepada pendapatan dan perbelanjaan syarikat.
Dalam jangka masa panjang, ketidakformalan dalam pembayaran, yang merupakan cabaran berterusan dalam sektor ini, boleh dikurangkan dengan ketara. Perniagaan yang sebelum ini bergantung pada amalan seperti penerimaan manual atau pembayaran tunai tanpa penyimpanan rekod formal kini dikehendaki merekodkan setiap transaksi secara elektronik, bagi memastikan ketelusan yang lebih tinggi dalam proses dan membolehkan kawalan operasi kewangan yang lebih berkesan.
Walau bagaimanapun, kawalan ini menunjukkan bahawa syarikat akan terpaksa mengekalkan pengurusan cukai yang lebih ketat, yang boleh mengakibatkan kos tambahan yang berkaitan dengan pelaksanaan sistem perakaunan baharu dan latihan kakitangan.
Cabaran teknologi: kos pendigitalan
Halangan utama yang dihadapi oleh sektor pembinaan dan hartanah adalah kekurangan persediaan teknologi. Walaupun sesetengah syarikat besar sudah beroperasi dengan sistem pengurusan ERP (Perancangan Sumber Perusahaan) yang memudahkan penggunaan invois elektronik, perniagaan sederhana dan kecil menghadapi kesukaran untuk mengintegrasikan penyelesaian yang diperlukan.
Menyesuaikan diri dengan invois elektronik melibatkan pelaksanaan perisian perakaunan khusus dan latihan kakitangan bagi memastikan transaksi dikeluarkan dan diproses dengan cekap dan sah. Dalam banyak kes, kos pelaksanaan awal dan penyesuaian sistem IT boleh menjadi penghalang bagi syarikat yang beroperasi pada margin keuntungan yang lebih sempit.
Bagi syarikat yang lebih kecil yang menguruskan projek yang lebih kecil atau dalam fasa pertumbuhan, kos pendigitalan awal ini mewakili halangan yang ketara. Penerapan teknologi baharu bukan sahaja melibatkan perbelanjaan perisian tetapi juga perubahan struktur dalam cara syarikat menguruskan operasi harian mereka, yang boleh menghasilkan tentangan terhadap perubahan dalam organisasi.
Penstrukturan semula aliran pembayaran dan pengebilan dalam pembinaan
Dalam industri pembinaan, salah satu cabaran terbesar terletak pada pengurusan pembayaran ansuran dan pendahuluan. Selalunya, transaksi hartanah atau projek pembinaan dijalankan dalam beberapa fasa. Ini amat biasa berlaku dalam projek hartanah, di mana pembayaran dibuat dalam pelbagai peringkat (pra-jualan, bayaran pendahuluan, bayaran kemajuan, dll.).
Invois elektronik memerlukan semua transaksi ini direkodkan dengan betul, yang bermaksud perubahan dalam cara syarikat menguruskan pendapatan mereka. Syarikat pembinaan yang biasanya mengeluarkan invois berkumpulan atau di luar urutan kini mesti menerima pakai sistem invois yang lebih teratur dan berstruktur, yang memerlukan pelarasan pada aliran pembayaran dan perancangan kewangan.
Pelarasan ini boleh menjadi rumit bagi syarikat yang kekurangan struktur perakaunan yang mantap, dan lebih-lebih lagi bagi syarikat yang beroperasi dengan jumlah transaksi harian yang tinggi. Tambahan pula, pembayaran bukan tradisional, seperti yang berkaitan dengan pembelian hartanah melalui usaha sama atau amanah, juga mesti diuruskan secara elektronik, yang memerlukan kemas kini berterusan pada prosedur pentadbiran.
Peluang dalam formalisasi sektor ini
Walaupun terdapat cabaran yang dinyatakan, invois elektronik juga memberikan peluang yang besar untuk sektor hartanah dan pembinaan. Kawalan dan kebolehkesanan transaksi akan membolehkan formalisasi aktiviti yang lebih besar dalam sektor ini, yang dapat memudahkan akses kepada pembiayaan. Institusi kewangan akan menghargai ketelusan dan ketepatan data cukai, yang dapat menjana peluang kredit yang lebih besar untuk syarikat yang menerima pakai peraturan tersebut.
Begitu juga, invois elektronik boleh meningkatkan reputasi syarikat, terutamanya dalam kalangan pembeli hartanah yang mahukan kepastian undang-undang dan ketelusan dalam transaksi. Pemaju hartanah yang berjaya mengintegrasikan alat ini dengan platform jualan dan pengurusan hartanah mereka boleh menawarkan nilai tambah yang ketara kepada pelanggan mereka dari segi keselamatan dan kecekapan operasi.
Laluan ke arah pendigitalan penuh
Menjelang separuh kedua tahun 2025, dijangkakan lebih 90% syarikat dalam sektor hartanah dan pembinaan akan beralih sepenuhnya kepada sistem elektronik. Semasa proses peralihan ini, peranan Direktorat Jeneral Cukai Dalaman menjadi penting, memandangkan pengukuhan audit automatik dan penyelarasan yang lebih baik dengan badan kawal selia lain, seperti Pejabat Pendaftaran Hartanah, dijangkakan, dengan matlamat untuk memastikan syarikat mematuhi peraturan baharu.
Dalam erti kata lain, pengauditan cukai automatik akan menjadi alat utama untuk memastikan pematuhan terhadap obligasi cukai, dan juga akan membolehkan pihak berkuasa mengenal pasti transaksi pendapatan yang tidak teratur atau kurang dilaporkan, yang akan menjana pendapatan yang lebih tinggi untuk Negeri dan mengurangkan jurang cukai.
Kesimpulan: Perubahan yang tidak dapat dielakkan
Invois elektronik mewakili titik perubahan bagi sektor hartanah dan pembinaan di Republik Dominika. Walaupun mencabar dalam jangka pendek, perubahan ini menawarkan faedah jangka panjang yang ketara dari segi ketelusan, formalisasi dan daya saing. Syarikat yang cepat menyesuaikan diri dengan peraturan baharu ini dengan melabur dalam sistem teknologi yang sesuai dan melatih kakitangan mereka akan berada pada kedudukan yang lebih baik untuk menghadapi cabaran masa depan dan memanfaatkan faedah cukai dan operasi yang ditawarkan oleh invois elektronik.
Mereka yang menangguhkan penyesuaian boleh menghadapi penalti, kehilangan peluang perniagaan dan pangkalan pelanggan yang semakin mengecil, yang berpotensi menjejaskan daya saing pasaran mereka. Masa depan sektor hartanah dan pembinaan ditakrifkan oleh pendigitalan dan mereka yang mengambil inisiatif sekarang akan menerajui industri ini pada tahun-tahun akan datang.
Penulis merupakan seorang MBA, pakar pemasaran digital dan pengurus operasi syarikat pembinaan Incaribe, dengan lebih 10 tahun pengalaman dalam sektor pembinaan dan pelancongan.
