Το 1914, η Buffalo Forge πραγματοποίησε την πρώτη διεθνή πώληση της «συσκευής επεξεργασίας αέρα» της σε μια ιαπωνική εταιρεία, η οποία έγινε έτσι η πρώτη εταιρεία που διέθετε κλιματιζόμενο κτίριο, η πρώτη στον κόσμο.
Είναι πολύ πιθανό πολλοί άνθρωποι να μην έχουν ακούσει ποτέ για τον Willis Carrier. Αλλά σήμερα, σχεδόν όλοι έχουν βιώσει τα ευχάριστα αποτελέσματα της εφεύρεσής του κάποια στιγμή, οπότε θα μπορούσαμε να πούμε ότι όλοι (ή σχεδόν όλοι) του οφείλουμε ένα τεράστιο χρέος. Θα πρέπει τουλάχιστον να σκεφτούμε αυτόν τον μηχανικό όταν φτάσει το καλοκαίρι και, βλέποντας ότι το εσωτερικό του σπιτιού μας φτάνει σε μια μάλλον αφόρητη θερμοκρασία τριάντα βαθμών, καταλήγουμε να πατάμε το κουμπί στο τηλεχειριστήριο που ενεργοποιεί μια συσκευή που έχει γίνει τόσο συνηθισμένη (και απαραίτητη) για εμάς όσο η τηλεόραση: το κλιματιστικό.
Ένας περίεργος μηχανικός
Γεννημένος στην καυτή πόλη της Αγκόλα, στην πολιτεία της Νέας Υόρκης (ένα μέρος όπου η μέση θερμοκρασία το καλοκαίρι δεν πέφτει κάτω από τους είκοσι επτά βαθμούς Κελσίου), ο νεαρός Γουίλις σύντομα ένιωσε μεγάλη περιέργεια για οτιδήποτε είχε να κάνει με τη συναρμολόγηση και αποσυναρμολόγηση συσκευών όλων των τύπων και συνθηκών.
Φωτογραφία: Carrier
Ραπτομηχανές, ρολόγια και οτιδήποτε άλλο με έναν περίπλοκο μηχανισμό που μπορούσε να επισκευάσει περνούσε από τα ανήσυχα χέρια του. Από πολύ μικρή ηλικία, ο Γουίλις κατάλαβε τη σημασία του να έχει μια σταθερή βάση για να μετατρέψει όλες τις ιδέες του σε πραγματικότητα. Ωστόσο, το πιο σημαντικό μάθημα για την ανάπτυξη του θαυμασίου μυαλού του θα προερχόταν από την ίδια του τη μητέρα.
Ήταν μια μέρα που ο Γουίλις σπούδαζε μαθηματικά και δεν μπορούσε να κατανοήσει πλήρως τον περίπλοκο κόσμο των κλασμάτων. Η μητέρα του πήρε τότε ένα μήλο και το έκοψε σε πολλά κομμάτια για να εξηγήσει στον γιο της την έννοια του όλου και των μερών του χρησιμοποιώντας αυτά τα μικρά κομμάτια φρούτων, κάτι που κατάφερε να κάνει.
Ο Γουίλις έγινε ένας ταλαντούχος φοιτητής και το 1895 κέρδισε μια υποτροφία για να σπουδάσει Ηλεκτρολόγος Μηχανικός στο Πανεπιστήμιο Κορνέλ, όπου απέκτησε το πτυχίο του μηχανικού το 1901. Σχεδόν αμέσως άρχισε να εργάζεται για μια εταιρεία που κατασκεύαζε ανεμιστήρες, αντλίες θερμότητας και συσκευές εξαγωγής και απαγωγής αέρα, την Buffalo Forge.
Χάρη στις εξαιρετικές του ικανότητες, ο Γουίλις ανέβηκε γρήγορα στην ιεραρχία και έγινε διευθυντής του τμήματος πειραματικής μηχανικής, κερδίζοντας δέκα δολάρια την εβδομάδα. Σε αυτήν την εταιρεία, ο νεαρός μηχανικός ανέπτυξε μια συσκευή ικανή να στεγνώνει ξύλα και καφέ. Αναγνωρίζοντας τις μεγάλες δυνατότητες του Κάριερ, το αφεντικό του τον θεώρησε ως λύση σε ένα πολύπλοκο πρόβλημα για έναν από τους καλύτερους πελάτες τους.
Ήταν άνοιξη του 1902 όταν ο διευθυντής της Λιθογραφίας και Εκδοτικής Εταιρείας Sackett & Wilhelms, κουρασμένος από τη ζέστη και την υγρασία που κατέστρεφαν τις εργασίες που γίνονταν στην εταιρεία του, ζήτησε από το Buffalo Forge ένα σύστημα για τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα. Εκείνο το καλοκαίρι ήταν εξαιρετικά ζεστό και οι υψηλές θερμοκρασίες επηρέαζαν την ποιότητα της εργασίας τόσο πολύ που η διαδικασία έγχρωμης εκτύπωσης έπρεπε να πραγματοποιηθεί έως και τέσσερις φορές για να επιτευχθούν βέλτιστα αποτελέσματα. Πώς θα μπορούσε να βελτιωθεί η ποιότητα του αέρα στο τυπογραφείο;.
Αυτή ήταν η ερώτηση που έθεσε το αφεντικό του στον Γουίλις. Και ο νεαρός κατάφερε να την λύσει χάρη στην παρατηρητικότητά του: μια κρύα νύχτα, ενώ ο Γουίλις Κάριερ περίμενε το τρένο και περπατούσε κατά μήκος της πλατφόρμας του σταθμού, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αν μπορούσε να «στεγνώσει» τον αέρα φιλτράροντάς τον μέσα από μια λεπτή ομίχλη νερού, θα μπορούσε να συμπυκνώσει την υγρασία.
Στα τέλη του 1902, ο Willis Carrier εγκατέστησε τη συσκευή που είχε σχεδιάσει εκείνη την κρύα νύχτα, ενώ περίμενε το τρένο του στο τυπογραφείο Sackett & Wilhelms. Ήταν το πρώτο ψεκασμού , ικανό να ελέγχει την υγρασία μέσα σε ένα κτίριο. Ο βασικός σκοπός του ήταν να απορροφά ζεστό, υγρό αέρα και να απελευθερώνει ένα δροσερό, ξηρό αεράκι (αν και ο Carrier κατασκεύασε την πρώτη συσκευή, ο όρος «κλιματισμός» επινοήθηκε από τον μηχανικό Stuart Warren Cramer το 1906, την ίδια χρονιά που ο Carrier κατοχύρωσε την εφεύρεσή του με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας).
Το «αφεντικό» του κλιματισμού
Αλλά το πρώτο κλιματιστικό δεν ήταν σαν τις σύγχρονες μονάδες που έχουμε σήμερα, πολλές από τις οποίες διαθέτουμε. Το Carrier's ήταν ένα τεράστιο μηχάνημα εξοπλισμένο με βιομηχανικό ανεμιστήρα, αγωγούς, θερμαντήρες, διάτρητους σωλήνες ατμού για υγρασία και χειριστήρια θερμοκρασίας. Παρά το τεράστιο μέγεθός του, εκπλήρωνε τέλεια τον σκοπό για τον οποίο σχεδιάστηκε.
Φωτογραφία: Carrier
Μετά από αρκετά χρόνια βελτιώσεων, στις 2 Ιανουαρίου 1906, ο Carrier έλαβε δίπλωμα ευρεσιτεχνίας από την κυβέρνηση των ΗΠΑ για την εφεύρεσή του (αριθμός 808.897), το οποίο την περιέγραφε ως «συσκευή για την επεξεργασία του αέρα», σχεδιασμένη για την ύγρανση ή την αφυδάτωση του αέρα. Το 1906, ο «Αρχηγός» (το ψευδώνυμο του Carrier στο Buffalo Forge) συνειδητοποίησε ότι «η σταθερή μείωση του σημείου δρόσου παρείχε ουσιαστικά σταθερή σχετική υγρασία». Αυτή η παρατήρηση αργότερα θα γινόταν γνωστή σε όλους τους μηχανικούς ως ο «νόμος της σταθερής μείωσης του σημείου δρόσου». Ο Carrier χρησιμοποίησε αυτήν την ανακάλυψη για να σχεδιάσει ένα αυτόματο σύστημα ελέγχου, για το οποίο υπέβαλε νέα αίτηση ευρεσιτεχνίας στις 17 Μαΐου 1907, η οποία εγκρίθηκε στις 3 Φεβρουαρίου 1914.
Η ίδρυση μιας αυτοκρατορίας
Την ίδια χρονιά, η Buffalo Forge πραγματοποίησε την πρώτη διεθνή πώληση της «συσκευής επεξεργασίας αέρα» σε μια ιαπωνική εταιρεία, η οποία έγινε έτσι η πρώτη εταιρεία που διέθετε κλιματιζόμενο κτίριο - η πρώτη στον κόσμο. Αργότερα, το ιαπωνικό υπερωκεάνιο Koan Maru θα απολάμβανε επίσης τα οφέλη του κλιματισμού. Αλλά στο τέλος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, και λόγω της οικονομικής κρίσης, η Buffalo Forge έκλεισε το τμήμα όπου εργαζόταν ο Willis. Στη συνέχεια, το 1915, ο μηχανικός αποφάσισε, μαζί με έξι άλλους νεαρούς συναδέλφους της εταιρείας, να ιδρύσει τη δική του εταιρεία: την Carrier Engineering Corporation, με πρόεδρο τον Willis Carrier. Το 1922, ο Carrier βελτίωσε το ψυγείο που είχε κατοχυρώσει με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το 1906, καθιστώντας το ιδανική συσκευή για την ψύξη μεγάλων εσωτερικών χώρων.
Από εκείνη τη στιγμή και μετά, ο καθαρός αέρας έφτασε σε πολλούς δημόσιους χώρους στις Ηνωμένες Πολιτείες, κάνοντας τη ζωή των ανθρώπων πολύ πιο άνετη. Γραφεία, νοσοκομεία, αεροδρόμια και πολυκαταστήματα ήταν τα μέρη όπου η «συσκευή επεξεργασίας αέρα» έγινε απαραίτητη και απαραίτητη κατά τη διάρκεια των ζεστών καλοκαιρινών ημερών.
Το 1925, το διάσημο θέατρο Rivoli στη Νέα Υόρκη εγκατέστησε επίσης τη μονάδα κλιματισμού που εφηύρε η Carrier, προσκαλώντας τους πελάτες του να παρακολουθήσουν μια ταινία άνετα καθισμένοι σε ένα δροσερό και ευχάριστο περιβάλλον. Οι Νεοϋορκέζοι, ενθουσιασμένοι από την καινοτομία, έκαναν ουρά έξω από τον κινηματογράφο, αδιαφορώντας για το πόση ώρα έπρεπε να περιμένουν ή ποια ταινία έπαιζε, αρκεί να μπορούσαν να απολαύσουν τη μαγεία του κλιματισμού για λίγο.
Ο «εκδημοκρατισμός» του κλιματισμού
Το 1926, η Willis Carrier παρουσίασε το πρώτο οικιακό κλιματιστικό, μια επαναστατική ιδέα που θα επέτρεπε όχι μόνο σε μεγάλες εταιρείες ή γραφεία να απολαμβάνουν χαμηλότερες θερμοκρασίες, αλλά και σε οποιοδήποτε μικρό κατάστημα ή οικογένεια στο σπίτι της (στην πραγματικότητα, η Carrier πούλησε την πρώτη «μονάδα κλιματισμού» το 1928, μια μικρή συσκευή σχεδιασμένη για καταστήματα λιανικής στην Merchants Refrigerating Company για να ελέγχει τον αέρα στο δωμάτιο αποθήκευσης αυγών).
Φωτογραφία: Carrier
Αλλά το κραχ της Wall Street το 1929 και η Μεγάλη Ύφεση επιβράδυναν τη χρήση κλιματισμού σε οικιακές και εμπορικές επιχειρήσεις. Η εταιρεία της Carrier αντιμετώπισε επίσης οικονομικές δυσκολίες κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Το 1930, συγχωνεύτηκε με την Brunswick-Kroeschell Company και την York Heating & Ventilating Corporation για να σχηματίσουν μια νέα εταιρεία: την Carrier Corporation.
Κατά τα επόμενα χρόνια, η εταιρεία κατάφερε να επεκταθεί σε όλη τη χώρα, αλλά το ξέσπασμα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου το 1939 εμπόδισε και πάλι την εξάπλωση του κλιματισμού, κάτι που δεν θα συνέβαινε μέχρι τη δεκαετία του 1950, με την άνθηση . Από τότε και στο εξής, η ανάπτυξη και η επέκταση του κλιματισμού σε όλο τον κόσμο θα ήταν ασταμάτητη.
Φωτογραφία: Cordon Press
Το Σάββατο, 7 Οκτωβρίου 1950, ο Γουίλις Κάριερ πέθανε ξαφνικά ενώ περπατούσε στους δρόμους της Νέας Υόρκης. Αλλά η κληρονομιά του ήρθε για να μείνει. Η εφεύρεσή του θεωρήθηκε τόσο σημαντική που του χάρισε την ένταξή του στο Εθνικό Hall of Fame των Εφευρετών, και το 1998 Time τον ονόμασε έναν από τους 100 πιο επιδραστικούς ανθρώπους του 20ού αιώνα.
Σήμερα, η εταιρεία που ίδρυσε ο Willis Carrier διαθέτει 51 εργοστάσια και 39 κέντρα έρευνας και σχεδιασμού παγκοσμίως, απασχολεί περισσότερους από 53.000 ανθρώπους και εξυπηρετεί πελάτες σε περισσότερες από 180 χώρες. Και, όπως αναμενόταν, δεδομένης της αναμφισβήτητης κλιματικής έκτακτης ανάγκης, η εταιρεία έπρεπε να προσαρμοστεί στις εξελισσόμενες ανάγκες της αγοράς και του πλανήτη, αποδεικνύοντας τη δέσμευσή της στην προστασία του περιβάλλοντος και την ανθρώπινη υγεία.
Πηγή: National Geographic History
