Asosyasyon Otèl ak Pwojè Touris nan Zòn Lès la ap mande yon planifikasyon teritoryal depi 27 ane, ki, dapre anons la, pral pare nan 60 jou.
SANTO DOMINGO. – Mèkredi 10 septanm nan, pandan seremoni ouvèti Salon Komès 2025 Asosyasyon Nasyonal Otèl ak Restoran -Asonahores- Minis Touris la, David Collado, anonse ke planifikasyon teritoryal pou distri minisipal Verón-Punta Cana a pral pare nan mwens pase 60 jou.
Antreprenè touris Frank Rainieri, yon pyonye nan devlopman destinasyon an, te bat bravo pou anons la: "Anfen nou pral gen yon plan planifikasyon teritoryal," pandan l ap repete ke demann Asosyasyon Otèl ak Pwojè Touris Zòn Lès la rete san repons pandan 27 ane, sa ki lakòz yon kwasans san kontwòl ak dezòdone.
Rainieri te denonse plizyè fwa itilizasyon iresponsab zòn kotyè yo: retire pil sab, ekstraksyon sab, domaj nan mangròv ak marekaj, epi nan yon entèvyou ak Diario Libre li te pale de konplisite, tolerans ak enpinite.
Juan Bancalari, prezidan Asonahores, te deklare nan yon entèvyou ak Diario Libre nan dat 2 septanm ke: “Planifikasyon itilizasyon tè a se pwen prensipal ki adrese nan estrateji dirabilite a… pou demen yo pa mete yon endistri nan yon zòn otèl, oubyen yon otèl nan yon zòn endistriyèl” epi li te enkli Las Terrenas, nan Samaná, kòm dezyèm destinasyon ki te adrese a, akòz gwo dansite ak gwo trafik li yo.
Planifikasyon itilizasyon tè a pèmèt bon distribisyon ak delimitasyon itilizasyon tè a, defini zòn pwoteksyon anviwònman, zòn pwodiktif, ak espas iben ak riral yo. Objektif prensipal li se reyalize yon devlopman dirab ak amonye, evite konfli ant aktivite ekonomik, sosyal ak ekolojik yo.
Bezwen sa a soti nan kwasans rapid, ki an vire mete yon presyon imans sou resous natirèl yo epi kontribye nan chanjman klimatik. Li enplike yon pwosesis planifikasyon ak jesyon espas ki vize òganize aktivite imen yo nan yon fason ekilibre, respekte anviwònman an epi asire byennèt popilasyon an.
Plan Nasyonal Planifikasyon Teritoryal Minis Touris la anonse a gen ladan l yon envestisman 89 milyon dola ameriken, finanse pa Leta Dominikèn ak Bank Mondyal la, e y ap aplike l sou katran.
Verón-Punta Cana: yon glas
Distri minisipal Verón-Punta Cana a reprezante yon laboratwa a gran echèl pou montre sa ki ka ale mal lè kwasans lan depase kapasite enstitisyonèl la. Lwa 368-22 la ofri zouti solid: li bay pouvwa, li egzije planifikasyon, li kreye enstitisyon legal, epi li egzije responsablite. Men, san yon aplikasyon pratik, san yon volonte enstitisyonèl klè, epi avèk règleman ki aplike sèlman pasyèlman oswa ki enkoni, kad legal sa a rete sou papye, alòske "dezòd" Rainieri ap pale de li a se pa sèlman yon plent estetik.
Se yon kriz devlopman: anviwònman, ekonomik ak sosyal, ki mande fonksyònman yon otorite klè, ki aksepte responsablite, respekte règleman yo epi egzekite plan teritoryal yo, sinon Verón-Punta Cana riske pou kwasans li sispann yon avantaj epi vin tounen yon fado.
Radyografi
• Verón-Punta Cana, byenke se yon distri touristik ki gen plis pase 15,000 abitan, te reklame otorite pou bay pèmi konstriksyon, pèmi pou itilizasyon tè, epi jere pwòp planifikasyon iben li, jan sa endike nan Atik 24 Lwa 368-22 sou Planifikasyon Teritoryal, Itilizasyon Tè, ak Etablisman Imen. • Sepandan, anpil nan aksyon sa yo pa rekonèt pa Ministè Lojman, Abita, ak Konstriksyon (MIVHED) ni pa Konsèy Minisipal Higüey la, ki kenbe ke sèten pèmi ka sèlman akòde pa minisipalite sa a. Majistra Verón nan deklare ke otorite sa yo kontinye aji kòmsi lalwa pa t egziste. • Konseye Legal Branch Egzekitif la, nan yon kominikasyon date 3 Jiyè 2025, te konfime ke Lwa 368-22 a te an vigè nèt depi 24 Desanm 2022, dat piblikasyon li nan Jounal Ofisyèl la. • Malgre validite sa a, gen kèk aktè gouvènmantal ki diskite ke sèten aspè nan aplikasyon an (sa yo ki gen rapò ak biwo planifikasyon iben lokal yo ak sètifika itilizasyon tè) mande règleman espesifik pou yo vin an vigè. Verón di sa pa ka yon eskiz ankò pou refize yo otorite. • Nan Verón-Punta Cana, pwojè byen imobilye ak touris yo bloke akòz mank rekonesans legal pèmi yo bay pa Konsèy Distri a oswa biwo lokal konpetan an. Konpayi yo di pa gen okenn jistifikasyon teknik oswa legal pou bloke pèmi sa yo. • Anplis de sa, an Me 2025, Verón te deside kraze akò minisipal yo ak Higüey konsènan distribisyon frè ak taks yo, ki baze sou nouvo lwa a, li te diskite ke koleksyon sa yo pa legalman tonbe anba jiridiksyon Higüey ankò pou pwojè ki nan limit Verón yo.
Pandan atelye a, ki te fè pati pwogram Expo Asonahores 2025 la ki gen tit “Planifikasyon Teritoryal: pou yon devlopman touris planifye ak dirab”, oratè yo te ensiste ke li enpòtan pou anpeche touris dominiken an kontinye ekspansyon li san règ klè.
Aktivite a te mete aksan sou enpòtans pou aplike efektivman Lwa 368-22 sou Planifikasyon Teritoryal ak Itilizasyon Tè, ansanm ak Dekrè règleman li an 396-25, kòm enstriman legal endispansab pou kowòdone minisipalite yo, distri touristik yo ak ministè yo, antite ki kenbe yon lit pouvwa.
Lidè biznis yo ak otorite ki te prezan yo te dakò ke sèl fason pou adrese nouvo defi dirabilite ak divèsifikasyon nan sektè a se atravè yon gwoup travay miltisektoryèl ki gen ladan gouvènman an, sektè prive a ak kominote lokal yo. Yo te soulve tou nesesite pou refòme Lwa Touris Òganik 1969 la, ki konsidere kòm demode.
Epi byenke se pa sèl Distri Minisipal ki afekte pa diskisyon sou itilizasyon tè, planifikasyon iben ak pouvwa, li se youn nan sitiyasyon ki pi vizib ak konfliktif, akòz gwo ekspozisyon touristik li, gwo kantite envestisman, presyon sou tè, enfrastrikti, sèvis ak enpòtans pouvwa legal ke Lwa 368-22 bay distri minisipal ki gen plis pase 15,000 abitan ak kapasite koleksyon.
