Lè lapli tonbe, "mòd chokola" a aktive, ki kontajye anpil e ki pa vini poukont li; li vini ak yon anvi ki pi danjere: pen ak dlo ak bè.
SANTO DOMINGO – Nan peyi sa a, lè lapli tonbe, nwit yo plen ak sant epis, nostalji, ak konfò konfòtab. Se pa sèlman twotwa yo ki mouye: souvni reveye, epi sant sa a chape nan fant kay yo, travèse teras yo, epi monte nan fenèt yo. Paske li enposib pou kenbe sant sa yo, yo tou senpleman pataje tèt yo.
Prèske tout kote ou gade, lè a gen sant chokola, sant ansyen souvni ki fè nou sonje nostalji, souvni anfans. Epi nou eseye devine ki epis chak moun te ajoute, piske resèt yo varye selon moun ki te fè l ak kote yo soti.
“Avèk dlo oubyen ak lèt, epi pran plezi!” te di piblisite a, e se konsa nou te grandi, nou te konnen ke li bon gou nan toulede fason epi li envite moun yo reyini ansanm, pou yo manje poul, oubyen pou yo chita nan yon chèz balanse ap gade lapli a ap tonbe, oubyen pou yo li yon liv powèm. “Envantè” Benedetti a, pa egzanp.
Avèk oubyen san epis, avèk oubyen san miskad, avèk oubyen san klou de jiwòf, men toujou avèk kannèl.
Gen moun ki odasye epi yo ajoute aniz zetwal oswa kadamon, ala yon bagay chik!.
Sa ki esansyèl la se yon ti zongle sèl. Pa plis, pa mwens. Jis bon zongle a, epi grann mwen te gen mezi sa a nan pla men l, menm men li te konn itilize pou kenbe fouè a epi, nan yon dans prèske sipènatirèl, pwodui mous rich la. Epi li pa janm ajoute sik. Mwen menm non plis.
Lè anons sa a san pale rive nan lè a, "mòd chokola" a antre an vigè—yon bagay ki kontajye anpil, epi li pa vini poukont li; li vini ak pen bè a ki danjere e atiran. Si pa genyen, ou menm envante l, epi se pa ti bon gou li ye pou tranpe l nan tas ou epi gade l ap fè vapè.
Memwa ak kilti
Aspè sa a nan kilti nou an melanje dezi pou chalè ak souvni ki chè. Pandan plizyè jenerasyon, chokola cho te sinonim ak rekonfò emosyonèl, jan granmè yo te konn prepare l nan jou ki tris yo, transfòme l an yon seremoni meditasyon ak swen.
Jou sa yo san solèy, ak lapli oswa lapli ki tonbe detanzantan, se yon prelid pou yon kouche solèy oswa yon nuit ki santi bon ak epis, yon konpayi cho, oswa yon lekti rekonfòtan.
Mete yon chodyè ki gen fon epè sou yon dife cho avèk dlo a, yon ti kras sèl, ak epis santi bon ou chwazi yo, ajoute yo youn pa youn, kòmanse ak kannèl la. Lè dlo a kòmanse mijote, ajoute tablèt chokola kraze yo epi bese dife a ba. Kite chalè a ak alchimi an fè maji yo, pou sedui chokola a jiskaske li fonn.
Men sa m ap devwale youn nan ti teknik mwen yo: lè yon ti kim fòme ki menase pou pete soti nan chodyè a, tankou yon moun k ap siyen yon lèt ak anpil atansyon, mwen ajoute yon ti gout esans zanmann ak yon ti gout wonm dore. Vapè a vin tounen pafen, epi kwizin nan, yon sanktyè. Mwen kòmanse bat tankou pa gen demen, ak yon fwèt fil fè—ou pa wè ansyen yo ankò. Se te sekrè grann mwen: bat li jiskaske kim nan fòme yon nyaj, answit retire li sou dife a.
Sèvi l nan yon tas, yon ti gode, yon bòl. Sa pa enpòtan, chokola cho sa a ap chofe men w, nanm ou, e menm panse w. Kit ou poukont ou oswa avèk konpayi, tas sa a anbrase w san fòmalite: jis seremoni chita, gade lapli a, epi kite chokola cho a chante nan zòrèy ou.
Resèt sa a pa fèt pou enpresyone moun, men pito pou akonpaye. Se yon bwason ki gen gou anfans, gou lakanpay, gou konvèsasyon trankil. Epi lè katye a pran sant chokola, tout moun konnen se pral yon bon sware.
Sa ki enteresan, byenke kakawo te soti nan Amerik, pèp Mezoameriken yo te kiltive l epi adore l, se nan Espay chokola cho te jwenn fòm epè ak seremoni li.
Konkistadò yo te pote kakawo nan Ansyen Monn nan, kote li te vin tounen yon bwason ivè rekonfòtan ak festiv. Jodi a, ni nan Santo Domingo ni nan Madrid, byenke nan Madrid li gen yon teksti krèm, chokola cho rete yon senbòl chalè, detant ak souvni pataje.
