Li fè remake yon tranblemanntè ki gen mayitid 5.0 oubyen mwens pa ta dwe pwodui okenn domaj nan bilding yo, men malerezman, piske bilding yo pa fèt pou reziste tranblemanntè, fant yo fòme.
SANTO DOMINGO.- "Nan peyi a, an jeneral, pifò bilding yo, nou ka di ke prèske pa gen youn ki prepare pou reziste yon tranblemanntè mayitid 7.0 san yo pa sibi domaj grav," dapre Ramón Delanoy, direktè Sant Sismolojik Nasyonal (CNS) Inivèsite Otonòm Santo Domingo (UASD).
Li deklare ke eleman tankou tè a, ki detèmine ki materyèl pou itilize lè w ap konstwi, ak mank konesans sou kilè yon tranblemanntè rive, se sèlman kèk nan siy ki fè moun di peyi a pa prepare pou yon tranblemanntè ki gen gwo mayitid.
"Pwoblèm nan se ke enjenyè yo di kòd la trè rijid, sa ki fè li difisil pou respekte, kidonk sa depann de enterè moun ki pral konstwi a paske pa gen okenn sipèvizyon vre," li fè remake.
Dapre opinyon li ki pibliye nan jounal El Día a, domaj yon tranblemanntè ka lakòz ap varye selon tè a, kalite konstriksyon an ak kijan tè a konpòte li lè tranblemanntè a rive.
“Yon egzanp sa a se tranblemanntè nou te genyen 1ye fevriye a, ki te gen yon mayitid 5.3, domaj yo te pi gwo nan Azua, ki te yon ti kras pi lwen Baní (kote episant lan te ye a),” Delanoy te di, pandan l ap eksplike ke sa te rive paske nan Azua tè a fondamantalman sab, sa ki lakòz tout bagay deplase pandan yon bon bout tan.
Dega yon tranblemanntè mayitid 7.0 ta ka fè nan peyi a, sitou nan pati santral rejyon Nò a, paske tout Vale Cibao a se sedimantasyon e sa ka konpòte li tankou si se te dlo.
"Apre sa, vag sismik yo, tankou nan Azua, rete pi lontan, yo transmèt enèji sa a nan estrikti yo e pakonsekan yo lakòz pi gwo domaj," ekspè a eksplike.
Li fè remake yon tranblemanntè ki gen mayitid 5.0 oubyen mwens pa ta dwe pwodui okenn domaj nan bilding yo, men malerezman, piske bilding yo pa fèt pou reziste tranblemanntè, fant yo fòme.
Nan ka bilding ki konstwi sou flan mòn oswa toupre ravin, sa endike danje yo reprezante fas a yon fenomèn natirèl tankou sa a, ki ka lakòz glisman tè ki mete lavi an danje, epi li reflete sou lefèt ke se moun ki lakòz dezas la epi se pa lanati, li fè alisyon a desizyon pou konstwi nan zòn vilnerab yo.
Sepandan, li di ke pon peyi a yo fèt pou reziste tranblemanntè mayitid 7.0, menm jan ak kèk plas piblik ak kondominyòm.
Delanoy klarifye ke pa gen yon delè fiks pou gwo tranblemanntè rive nan sèten zòn, men li rekòmande pou mouvman tè fèt regilyèman pou anpeche yon gwo tranblemanntè rive.
Sepandan, mwens tranblemanntè rive nan yon zòn ki gen anpil sismik, se plis pwobablite pou gen yon gwo tranblemanntè.
Nan sans sa a, li fè remake ke "nou anrejistre tranbleman chak jou, men kòm yo pa gen anpil mayitid epi yo lwen nou, nou pa santi yo.".
Fay
Gen 14 fay prensipal nan peyi a, pi aktif la se Cordillera Septentrional la, ki nan pati nò a; fay Cibao a, anplis fay San José de Ocoa, San Juan de la Maguana, Neiba ak fay Enriquillo-Plantain Garden yo.
Dènye sa a se yon kontinyasyon sa yo konnen kòm Tranche Mò yo, ki se yon zòn ki soti nan Pòtoriko, travèse sid Repiblik Dominikèn epi ale andedan tè pwensipal la nan bè Neiba.
Se poutèt sa, Delanoy, ki gen yon diplòm nan fizik e plis pase 40 ane eksperyans nan zafè sismolojik, eksplike ke yon tranblemanntè ki rive ann Ayiti pa gen rapò ak Repiblik Dominikèn paske se yon sèl zile epi li anba enfliyans menm fòs tektonik plak Amerik di Nò ak Karayib yo, byenke plak Amerik di Sid la gen yon enfliyans tou.
Lè yo te poze l kesyon sou plak tektonik ki afekte zòn tankou Tiki, li te fè remake gen yon diferans ant plak sa yo ak fay, piske fay la se senpleman yon fant nan tè a ki gen yon ti longè, ki parèt tankou fant nan menm plak la.
CNS la se enstitisyon ki responsab pou siveye sismik peyi a, avèk antretyen Rezo Sismik ak Akselerograf la nan estasyon toupatou nan peyi a.
Avèk enfòmasyon ki soti nan El Día, avèk modifikasyon.
