«Η βραδύτερη οικονομική ανάπτυξη επιδεινώνεται από ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις, υποτονική δημιουργία θέσεων εργασίας, μείωση των επενδύσεων και αυξανόμενες κοινωνικές απαιτήσεις. Αυτή η κατάσταση έχει μεταφραστεί σε σημαντικές προκλήσεις για τη μακροοικονομική πολιτική, η οποία πρέπει να συμβιβάσει τις πολιτικές που προωθούν την οικονομική ανάκαμψη με πολιτικές που αποσκοπούν στον έλεγχο του πληθωρισμού και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών.».
EFE Σαντιάγο, Χιλή
Η Οικονομική Επιτροπή για τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική (ECLAC) δημοσίευσε σήμερα την ετήσια έκθεσή της, με τίτλο Οικονομική Έρευνα της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής 2022: Δυναμική και Προκλήσεις των Επενδύσεων για την Ενίσχυση μιας Βιώσιμης και Χωρίς Αποκλεισμούς Ανάκαμψης, στην οποία προβλέπει μέση οικονομική ανάπτυξη 2,7% για το τρέχον έτος, σε ένα πλαίσιο ισχυρών μακροοικονομικών περιορισμών που πλήττουν τις οικονομίες της περιοχής.
Για τη Δομινικανή Δημοκρατία, η ανάπτυξη προβλέπεται στο 5,3%, η υψηλότερη στην Κεντρική Αμερική.
Σύμφωνα με την έκθεση που παρουσιάστηκε σε συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε στην έδρα του οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών στο Σαντιάγο της Χιλής, μια σειρά κρίσεων έχει οδηγήσει στο σενάριο χαμηλής ανάπτυξης και επιταχυνόμενου πληθωρισμού που παρουσιάζει η παγκόσμια οικονομία, το οποίο, σε συνδυασμό με την επιβράδυνση της εμπορικής ανάπτυξης, την ανατίμηση του δολαρίου και τη σύσφιξη των παγκόσμιων χρηματοπιστωτικών συνθηκών, θα επηρεάσει αρνητικά τις χώρες της περιοχής.
«Σε ένα πλαίσιο πολλαπλών στόχων και αυξανόμενων περιορισμών, απαιτείται συντονισμός των μακροοικονομικών πολιτικών για την υποστήριξη της επιτάχυνσης της ανάπτυξης, των επενδύσεων, της μείωσης της φτώχειας και της ανισότητας, αντιμετωπίζοντας παράλληλα την πληθωριστική δυναμική», δήλωσε ο Μάριο Τσίμολι, προσωρινός εκτελεστικός γραμματέας της ECLAC, κατά την έναρξη της Οικονομικής Έρευνας του 2022.
“Η περιοχή αναμένεται να επιστρέψει στην τροχιά χαμηλής ανάπτυξης που βίωσε πριν από την Covid-19. Σε μια νέα έκδοση της ετήσιας έκθεσής της, με τίτλο «Οικονομική Έρευνα της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής», ο οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών προειδοποιεί για τις προκλήσεις της αναζωογόνησης των επενδύσεων και της ανάπτυξης σε ένα πλαίσιο αυξανόμενων εξωτερικών και εσωτερικών περιορισμών
Το έγγραφο υπογραμμίζει ότι οι χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής αντιμετωπίζουν σύνθετες οικονομικές προοπτικές το 2022 και τα επόμενα χρόνια. Η βραδύτερη οικονομική ανάπτυξη επιδεινώνεται από ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις, υποτονική δημιουργία θέσεων εργασίας, μείωση των επενδύσεων και αυξανόμενες κοινωνικές απαιτήσεις. Αυτή η κατάσταση έχει μεταφραστεί σε σημαντικές προκλήσεις για τη μακροοικονομική πολιτική, η οποία πρέπει να συμβιβάσει πολιτικές που προωθούν την οικονομική ανάκαμψη με πολιτικές που αποσκοπούν στον έλεγχο του πληθωρισμού και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών.
Η έκθεση σημειώνει ότι το περίπλοκο εσωτερικό σενάριο της περιοχής επιδεινώνεται από ένα διεθνές σενάριο στο οποίο ο πόλεμος μεταξύ της Ρωσικής Ομοσπονδίας και της Ουκρανίας έχει προκαλέσει αυξανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις, επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης, μειωμένη διαθεσιμότητα τροφίμων και αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας που έχουν επιδεινώσει τις πληθωριστικές πιέσεις που ήδη εμφανίζονται ως αποτέλεσμα των κραδασμών στην προσφορά που προκαλούνται από την πανδημία του κορονοϊού (COVID-19).
Η ECLAC προβλέπει ότι η Νότια Αμερική θα αναπτυχθεί κατά 2,6% (σε σύγκριση με 6,9% το 2021), η ομάδα που αποτελείται από την Κεντρική Αμερική και το Μεξικό κατά 2,5% (σε σύγκριση με 5,7% το 2021) και η Καραϊβική —η μόνη υποπεριοχή που θα αναπτυχθεί περισσότερο από ό,τι το 2021— κατά 4,7%, χωρίς να συμπεριλαμβάνεται η Γουιάνα (σε σύγκριση με 4,0% το προηγούμενο έτος).
Η Οικονομική Έρευνα του 2022 δείχνει επίσης ότι η σύγκρουση στην Ουκρανία ενέτεινε την ανοδική τάση των τιμών των βασικών προϊόντων που συνεχιζόταν από το δεύτερο εξάμηνο του 2020, ωθώντας ορισμένες τιμές σε ιστορικά υψηλά. Για την περιοχή στο σύνολό της, η επίδραση είναι ανάμεικτη, με προβλεπόμενη μείωση 7% στους όρους εμπορίου βασικών προϊόντων.
Εν τω μεταξύ, ο πληθωρισμός συνέχισε να αυξάνεται, φτάνοντας σε περιφερειακό μέσο όρο 8,4% τον Ιούνιο του 2022, υπερδιπλάσιο από τον μέσο όρο που καταγράφηκε μεταξύ 2005 και 2019. Σε υποπεριφερειακό επίπεδο, οι οικονομίες της Νότιας Αμερικής είχαν τον υψηλότερο μέσο ρυθμό πληθωρισμού τον Ιούνιο του 2022 (8,8%), ακολουθούμενες από την Κεντρική Αμερική και το Μεξικό (7,5%) και την αγγλόφωνη Καραϊβική (7,3%). Αυτό οδήγησε τις κεντρικές τράπεζες να αυξήσουν τα επιτόκια νομισματικής πολιτικής τους και να μειώσουν τα νομισματικά μεγέθη.
Από την άλλη πλευρά, η οικονομική επιβράδυνση εμποδίζει την ανάκαμψη των αγορών εργασίας, ιδίως των γυναικών. Ενώ το ποσοστό ανεργίας των ανδρών μειώθηκε από 10,4% στο τέλος του δεύτερου τριμήνου του 2020 σε 6,9% στο τέλος του πρώτου τριμήνου του 2022, σημειώνοντας μείωση 3,5 ποσοστιαίων μονάδων, το ποσοστό ανεργίας των γυναικών μειώθηκε κατά 2,1 ποσοστιαίες μονάδες κατά την ίδια περίοδο, από 12,1% σε 10,0%. Επιπλέον, στο τέλος του πρώτου τριμήνου του 2022, το ποσοστό συμμετοχής των γυναικών στο εργατικό δυναμικό (51,4%) υστερούσε σε σχέση με το ποσοστό συμμετοχής των ανδρών (74,2%). Αυτή η υστέρηση στην επανένταξη των γυναικών στην αγορά εργασίας οφείλεται στην καθυστερημένη ανάκαμψη των οικονομικών τομέων που συγκεντρώνουν τη γυναικεία απασχόληση και στην αυξημένη ανάγκη για φροντίδα που έγινε ιδιαίτερα έντονη μετά την έναρξη της πανδημίας.
Στο δεύτερο μέρος, η έκθεση της ECLAC τονίζει ότι, πέρα από τη δυναμική του οικονομικού κύκλου, η χαμηλή αύξηση των επενδύσεων τις τελευταίες τρεις δεκαετίες έχει καταστεί διαρθρωτικός περιορισμός στην ανάπτυξη. Ως εκ τούτου, η επανενεργοποίηση των επενδύσεων είναι κεντρικής σημασίας για τη βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, καθώς οι επενδύσεις γεφυρώνουν το χάσμα μεταξύ βραχυπρόθεσμου και μεσοπρόθεσμου ορίζοντα και είναι απαραίτητες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Μεταξύ 1951 και 1979, ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου (επενδύσεις) σε πραγματικούς όρους αυξήθηκε κατά μέσο όρο 5,9% ετησίως, ενώ μεταξύ 1990 και 2021 ο μέσος ρυθμός αύξησης των επενδύσεων ήταν μόνο 2,9% ετησίως. Ως εκ τούτου, η ECLAC ζητά επειγόντως αυξημένες επενδύσεις στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα χαμηλότερα επίπεδα στο τέλος του 2021 σε σύγκριση με άλλες περιοχές. Για να επιτευχθεί αυτό, απαιτείται μεγαλύτερος συντονισμός μεταξύ των δημοσιονομικών, νομισματικών και συναλλαγματικών πολιτικών, καθώς και αξιοποίηση ολόκληρου του φάσματος των εργαλείων που διαθέτουν οι αρχές, ώστε να μην υποτάσσεται η ανάπτυξη και οι επενδύσεις σε αντιπληθωριστικές πολιτικές. Επιπλέον, οι μακροοικονομικές προσπάθειες πρέπει να συμπληρωθούν από βιομηχανικές, εμπορικές και κοινωνικές πολιτικές, καθώς και από την οικονομία της φροντίδας, αναφέρει το έγγραφο.
Τονίζεται επίσης ότι ένα σημαντικό μέρος της χρηματοδότησης που απαιτείται για την αύξηση των επενδύσεων πρέπει να προέλθει από την κινητοποίηση εγχώριων πόρων, αλλά η διεθνής συνεργασία πρέπει να συνοδεύει αυτή τη διαδικασία. Συνεπώς, η επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια και η χρηματοδότηση από παγκόσμια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και τράπεζες ανάπτυξης πρέπει να αυξηθούν σημαντικά.
