ΣΑΝΤΟ ΝΤΟΜΙΝΓΚΟ – Βρίσκεται σε βεράντες, μπαλκόνια, μικρά καταστήματα, εκκλησίες, πάρτι γενεθλίων, ταράτσες και παραλίες. Έχει αντέξει σε καταρρακτώδεις βροχές, μετακομίσεις, οικογενειακές συγκεντρώσεις, ακόμη και σε αυτοσχέδια παιχνίδια ντόμινο.
Λίγοι γνωρίζουν το όνομά του, αλλά σχεδόν όλοι το έχουν δοκιμάσει κάποια στιγμή.
Ονομάζεται Monobloc και, παρόλο που φαίνεται σαν ένα συνηθισμένο και ανεπιτήδευτο αντικείμενο, οι ειδικοί στο design και την υλική κουλτούρα το θεωρούν ένα από τα πιο επιτυχημένα και αναγνωρίσιμα έπιπλα που έχουν δημιουργηθεί ποτέ.
Γιατί ναι, αυτή η λευκή πλαστική καρέκλα που πιθανότατα βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε χιλιάδες σπίτια στη Δομινικανή Δημοκρατία έχει μια ιστορία που ξεκίνησε πριν από δεκαετίες και κατέληξε να τη μετατρέψει σε παγκόσμιο φαινόμενο.
Ένα μόνο κομμάτι άλλαξε την ιστορία
Το κλειδί βρίσκεται στο όνομά του.
Σύμφωνα με το blog ψηφιακού σχεδιασμού και μόδας, ELLE Decor, η λέξη «Monobloc» προέρχεται από τη μέθοδο με την οποία κατασκευάζεται: ένα ενιαίο κομμάτι υλικού που χυτεύεται με έγχυση, χωρίς βίδες ή συναρμολογήσεις.
Παρόλο που είχαν διεξαχθεί πειράματα και τις προηγούμενες δεκαετίες, το 1972 ο Γάλλος μηχανικός Henry Massonnet ανέπτυξε το μοντέλο Fauteuil 300, που θεωρείται ο άμεσος προκάτοχος της καρέκλας που γνωρίζουμε σήμερα. Τελειοποιώντας τη βιομηχανική διαδικασία, κατάφερε να μειώσει τον χρόνο παραγωγής σε λιγότερο από δύο λεπτά, διευκολύνοντας την παγκόσμια επέκτασή της, σύμφωνα με έρευνα που διεξήγαγε το BBC.
Και τα υπόλοιπα είναι ιστορία.
Η καρέκλα που είναι παντού
Σύμφωνα με το ντοκιμαντέρ Monobloc, σε σκηνοθεσία Hauke Wendler, κυκλοφορούν περισσότερα από ένα δισεκατομμύριο αντίτυπα σε όλο τον κόσμο, γεγονός που το καθιστά το έπιπλο με τις περισσότερες πωλήσεις στην ιστορία.
Η παρουσία του είναι πρακτικά καθολική.
Δεν έχει σημασία αν πρόκειται για σπίτι στη Δομινικανή Δημοκρατία, καφετέρια στην Ινδία ή βεράντα στην Ιταλία.
Η ίδια σιλουέτα επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά.
Για τον λόγο αυτό, το Μουσείο Σχεδιασμού Vitra αφιέρωσε μια ολόκληρη έκθεση σε αυτό το έργο το 2017 με τίτλο Monobloc: A Chair for the World (Μονόμπλο: Μια καρέκλα για τον κόσμο), όπου εξερευνήθηκε η ιστορία του και ο αντίκτυπός του στον σύγχρονο πολιτισμό.
Το αντικείμενο που διχάζει τους κριτικούς
Είναι ενδιαφέρον ότι δεν την αγαπούν όλοι.
Ο επιμελητής Heng Zhi, υπεύθυνος για την έκθεση στο Μουσείο Σχεδιασμού Vitra, εξήγησε στο περιοδικό Kulturaustausch ότι πολλά ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης αντέδρασαν με έκπληξη, ακόμη και περιφρόνηση, στην ιδέα της έκθεσης μιας πλαστικής καρέκλας σε ένα μουσείο σχεδιασμού. Μερικοί τίτλοι έφτασαν στο σημείο να την περιγράψουν ως «την πιο μισητή καρέκλα στον κόσμο» ή χαρακτήρισαν την έκθεση «παράλογη».
Ομοίως, η εξειδικευμένη πύλη Stylepark συνέλεξε απόψεις από άτομα που αμφισβήτησαν την αισθητική και οικολογική του αξία, ενώ άλλοι το θεώρησαν απαραίτητο για την πρακτικότητα και την προσβασιμότητά του.
Ωστόσο, η ίδια η Χενγκ Ζι υποστηρίζει ότι το Μονόμπλοκ είναι «ένα αμφιλεγόμενο καθημερινό αντικείμενο που αντανακλά την πολυπλοκότητα του παγκόσμιου υλικού πολιτισμού».
Πολύ περισσότερο από μια καρέκλα
Η ιστορία του Monobloc έχει αποτελέσει θέμα βιβλίων, εκθέσεων και οπτικοακουστικών παραγωγών. Το ντοκιμαντέρ του Hauke Wendler, Monobloc,ακολούθησε το ταξίδι της καρέκλας σε πέντε ηπείρους για χρόνια, για να δείξει πώς ένα φαινομενικά απλό αντικείμενο μπορεί να αποκαλύψει ιστορίες για τον καταναλωτισμό, την ανισότητα και την παγκοσμιοποίηση.
Στην πραγματικότητα, το ντοκιμαντέρ δείχνει πώς, ενώ σε ορισμένες ανεπτυγμένες χώρες θεωρείται σύμβολο του πλαστικού μιας χρήσης, σε άλλες αντιπροσωπεύει μια προσιτή λύση για εκατομμύρια ανθρώπους.
Θα μπορούσε να είναι δίπλα σε μια πισίνα, σε έναν γάμο, σε ένα κουρείο, σε μια πολιτική συνάντηση ή μπροστά σε ένα σπίτι κατά τη διάρκεια μιας βραδινής συζήτησης.
Λίγα κομμάτια σχεδιασμού μπορούν να καυχηθούν για τέτοια ευελιξία. Και ίσως γι' αυτό η ιστορία τους είναι τόσο εκπληκτική.
Επειδή πίσω από αυτή τη φαινομενικά απλή λευκή πλαστική καρέκλα, η οποία συχνά περνάει απαρατήρητη, κρύβεται ένα από τα πιο επιτυχημένα αντικείμενα που έχει δημιουργήσει ποτέ η ανθρωπότητα.
Απόδειξη ότι, μερικές φορές, οι μεγαλύτερες ιστορίες δεν βρίσκονται σε μουσεία. Περιμένουν ήσυχα στην αυλή σας.
Προτεινόμενα αναγνώσματα:
