Όταν μιλάμε για οργάνωση, μπορεί να φαίνεται περίεργο να επικεντρωθούμε στην κουζίνα πριν από οποιοδήποτε άλλο δωμάτιο στο σπίτι. Θα ήταν σαν να βάζουμε το κάρο μπροστά από το άλογο. Αλλά, ακόμα και με κίνδυνο να φανούμε λίγο ανοργάνωτοι (κάτι που δεν ισχύει), το κάνουμε. Η διαίσθηση - και οι διακοσμητές εσωτερικών χώρων - μας λένε ότι η κουζίνα έχει γίνει η καρδιά του σπιτιού, ο χώρος από τον οποίο ξεκινάει όλη η δουλειά του σχεδιασμού. Και ποιοι είμαστε εμείς για να το αμφισβητήσουμε αυτό;
Από τη δεκαετία του 1960 και μετά, οι κουζίνες έγιναν ένα από τα πιο σημαντικά μέρη του σπιτιού
Ο αρχιτέκτονας Jaime Prous, ο οποίος προσπαθεί πάντα να διευρύνει τα όρια των αρχιτεκτονικών λύσεων, θυμάται ότι, μέχρι τη δεκαετία του 1960, οι κουζίνες ήταν υποβιβασμένες σε έναν ξεχωριστό και συνήθως δευτερεύοντα χώρο. «Αλλά, από τότε και μετά, με τα Case Study Houses των Richard Neutra, των Eameses και του Eero Saarinen, άρχισαν να αποτελούν μέρος της κύριας, δημόσιας ζωής των σπιτιών», εξηγεί.
Και από εκεί, άνοιξε το κουτί με τα σκουλήκια, και «κουζίνες που κρύβονται και εξαφανίζονται πίσω από μια συρόμενη πόρτα, σχέδια νησίδων ή χερσονήσου όπου μπορείς να κρύψεις ή να καλύψεις όλα όσα δεν θέλεις να δείξεις, παιχνίδια με διαφορετικά επίπεδα για να διαφοροποιήσεις τις κατηγορίες των χώρων... Ακόμα και να επιστρέψουμε στον διαχωρισμό τους, όπως γινόταν στο παρελθόν», λέει.
Ενσωματωμένες λύσεις για την οργάνωση της κουζίνας
Αυτή η αυξημένη ορατότητα έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη πιο σύνθετων, πιο λεπτών συστημάτων μαγειρέματος. Ο βραβευμένος με τρία αστέρια Michelin σεφ Quique Dacosta συμφωνεί με την παρατήρηση του Prous: «Όσον αφορά τον χωροταξικό σχεδιασμό, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος», λέει ο διάσημος σεφ από την Εξτρεμαδούρα. «Θυμάμαι ότι, στο παρελθόν, ο φούρνος ήταν ουσιαστικά απλώς ένα μέρος για να αποθηκεύονται τα τηγάνια. Τώρα υπάρχουν γάντζοι για να κρεμιούνται τα σκεύη... Όλα είναι πολύ πιο προσεκτικά σχεδιασμένα από πριν».
Συνεργάτης της Porcelanosa, όταν σχεδίασε για την Gamadecor, την εταιρεία κουζίνας της πολυεθνικής, λέει ότι προσπάθησε να μεταφέρει τον αυτοματισμό της επαγγελματικής σφαίρας στην οικιακή σφαίρα, αντιγράφοντας αυτήν την τάξη και αυτόν τον οργανωμένο τρόπο εργασίας, έτσι ώστε, όταν καλούμε μια ομάδα φίλων για δείπνο, να μην επικρατεί αταξία.
«Μερικές φορές ετοιμάζεις κάτι απλό, όπως σπαγγέτι με σάλτσα ντομάτας, και καταλήγεις στο απόλυτο χάος, σαν κάτι βγαλμένο από ταινία των Αδελφών Μαρξ. Και αυτό συμβαίνει επειδή δεν έχουν σχεδιαστεί για βέλτιστη λειτουργικότητα», εξηγεί ο Ντακόστα. Δίνει το παράδειγμα: «Για παράδειγμα, ο νεροχύτης δεν μπορεί να βρίσκεται δίπλα στο πλυντήριο πιάτων ή στο συρτάρι του κάδου απορριμμάτων, γιατί αν μαγειρεύουν δύο άτομα και χρειάζεται να ανοίξεις το συρτάρι, πρέπει να ζητήσεις άδεια».
Όπως σημειώνει η δημοσιογράφος Daniela Santos στο βιβλίο της 200 Ιδέες για την Οργάνωση του Σπιτιού σας (Loft), η σύγχρονη κουζίνα είναι ένας χώρος υψηλής τεχνολογίας όπου η αισθητική και η πρακτικότητα συνδυάζονται όπως πουθενά αλλού. «Πάνω απ' όλα, πρέπει να έχει εξαιρετική λειτουργικότητα στους διαφορετικούς χώρους εργασίας της. Μια καλοσχεδιασμένη κουζίνα εξοικονομεί χρόνο και διευκολύνει το μαγείρεμα και το καθάρισμα. Θα πρέπει επίσης να ενσωματώνει συσκευές, η τοποθέτησή τους συχνά υπαγορεύεται από τη διαθεσιμότητα ηλεκτρικών πριζών».
Πώς πετυχαίνετε την τάξη στην κουζίνα;
Η κουζίνα είναι ένας χώρος εργασίας και, ως εκ τούτου, η οργάνωση και η τάξη είναι υψίστης σημασίας. Επιπλέον, όπως μας υπενθυμίζει ο σεφ Quique Dacosta, είναι επίσης ένα δυνητικά επικίνδυνο μέρος, αφού «χρησιμοποιούμε μαχαίρια, καυτό λάδι... Μπορούμε να κοπούμε, να καούμε...» προειδοποιεί.
Πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί και ευρηματικοί, αξιοποιώντας στο έπακρο τους τοίχους και όλο τον διαθέσιμο χώρο. Και να διατηρούμε τον πάγκο καθαρό για να εξασφαλίζουμε μια καλή πρώτη εντύπωση κάθε φορά που μπαίνουμε. Αν έχουμε ντουλάπι, αντί να αυτοσχεδιάζουμε, πρέπει να το σχεδιάσουμε, τοποθετώντας ράφια, συρτάρια, καλάθια και όλα τα άλλα που χρειαζόμαστε.
Quique Dacosta: υψηλή κουζίνα που εφαρμόζεται στο σπίτι
Ο σεφ με τρία αστέρια Michelin αναγνωρίζει ότι μια πολύ προκαθορισμένη, όχι άναρχη, τάξη είναι απαραίτητη όταν εργάζεσαι στην υψηλή γαστρονομία, «ώστε όλοι να περνούν από τις ίδιες διαδικασίες, ώστε να κάνουν τα πράγματα που πρέπει να συμβούν ταυτόχρονα».
Στο σπίτι, της αρέσει επίσης να ακολουθεί μια συγκεκριμένη μέθοδο, αλλά χωρίς να είναι εμμονική. «Γνωρίζοντας ότι τα όσπρια είναι εδώ και οι παέγιες εκεί, και ότι είναι τακτοποιημένες από κάτω προς τα πάνω, δίνει στην οικογένειά μας ένα αίσθημα ασφάλειας». Πάνω απ' όλα, της αρέσει να εφαρμόζει μια δομημένη προσέγγιση στη μαγειρική επειδή έχει έναν 12χρονο γιο και μια 14χρονη κόρη. «Είναι ένας κώδικας δεοντολογίας που θα δημιουργήσει μηχανισμούς που θα κάνουν τη ζωή τους να κυλάει πιο ομαλά».
Χάιμε Πρους: Η αρχιτεκτονική της καθημερινής ζωής
Η αρχιτεκτονική του χώρου καθιστικού-τραπεζαρίας-κουζίνας είναι μια από τις ειδικότητες του Jaime Prous. «Αυτό το πολυχωρικό περιβάλλον—με το οποίο ταυτίζεται και προσωπικά—έχει επιφέρει μια αλλαγή στον τρόπο που σχετιζόμαστε μεταξύ μας», λέει. «Για παράδειγμα, στα βικτωριανά σπίτια, η κουζίνα ήταν ένας διαχωρισμένος και ζοφερός χώρος που προοριζόταν για τους υπηρέτες, κάτι που δεν είχε καμία σχέση με τους κύριους ή τους δημόσιους χώρους του σπιτιού», υποστηρίζει.
«Σήμερα, σε μια πολύ πιο προηγμένη κοινωνία, η κουζίνα αντιπροσωπεύει την καρδιά του σπιτιού». Ο αρχιτέκτονας εφαρμόζει αυτό το όραμα στον χώρο που κατοικεί και θυμάται την εξέλιξη που έχει υποστεί ο κόσμος των κουζινών: «από το διάσημο Minikitchen (1963) του Joe Colombo, που επανεκδόθηκε από την Boffi, το οποίο γίνεται ένα ευέλικτο και κινητό στοιχείο, μέχρι τη λειτουργική μονάδα του συστήματος b2 της bulthaup, όπου ένα ξύλινο σεντούκι ανοίγει και όλα βρίσκονται μέσα», λέει.
