HomeCulturele steigersDe schat van San Rafael de Yuma: het Casa Fuerte van Ponce...

De schat van San Rafael de Yuma: het versterkte huis van Ponce de León

Het stenen huis van waaruit Juan Ponce de León zijn expedities plande, een gebouw van meer dan vijf eeuwen oud, doet dienst als museum en bewaart een architectuur die het defensieve karakter onthult waarmee het ontworpen was

SANTO DOMINGO– Een enkele deur op de begane grond, smalle ramen en muren van meer dan een meter dik. Het gebouw van twee verdiepingen trekt de aandacht nog voordat je de geschiedenis ervan kent, want het ziet er niet uit als een conventioneel huis en is in feite ontworpen om een ​​functie te vervullen die verder ging dan alleen maar als woning dienen.

In San Rafael del Yuma, in de provincie La Altagracia, staat dit gebouw nog steeds, opgericht aan het begin van de 16e eeuw door Juan Ponce de León, de Spaanse veroveraar en luitenant-gouverneur van de regio tussen 1505 en 1508, die later de bezetting van Puerto Rico en de ontdekkingsreizen naar Florida zou leiden.

Hij woonde daar gedurende zijn jaren als luitenant-gouverneur van Higüey en vanuit dat pand organiseerde hij een aantal activiteiten ter ondersteuning van zijn territoriale expansieplannen.

Het gebouw, bekend als Casa Fuerte van Juan Ponce de León, functioneert momenteel als museum onder het beheer van de Algemene Directie van Musea. Ondanks zijn ouderdom en historische betekenis blijft het een weinig bekend en weinig gepromoot erfgoed voor een groot deel van de Dominicaanse bevolking.

Een koloniale puinhoop op de vastgoedmarkt

Historicus Emile de Boyrie Moya dateert de bouw van het huis rond 1505, tijdens het gouverneurschap van Nicolás de Ovando op Hispaniola. Zijn onderzoek, gepubliceerd in 1964 door de Dominicaanse Academie voor Geschiedenis, omvat ook een koninklijk decreet van 9 november 1511, dat het bestaan ​​van het pand en de claim van Juan Ponce de León erop documenteert.

Het document, bewaard in het Algemeen Archief van de Indiën, vermeldt dat Ponce de León in Higüey met eigen middelen een huis van steen, leem en kalk had gebouwd, bedoeld om de stad te versterken.

Volgens de aanklacht had Gonzalo de Ovalle, die door Diego Colón als luitenant naar dat gebied was gestuurd, het pand bezet en de man verdreven die Ponce de León daar de leiding had gegeven.

De vorst beval een onderzoek naar de zaak en decreteerde dat, indien de bezetting ongerechtvaardigd bleek, het huis moest worden teruggegeven aan de eigenaar of diens vertegenwoordiger. Het decreet bepaalde tevens de betaling van huur voor de periode dat Ovalle het pand had bezet. Dit document is een van de belangrijkste historische bewijsstukken voor de identificatie van het gebouw.

De verovering van het Higüey-opperhoofdschap was een militaire campagne onder leiding van Juan de Esquivel, waaraan ook Ponce de León deelnam. Boyrie Moya beschrijft het als een gewelddadig proces dat ongeveer tien maanden duurde, tussen 1504 en 1505, gekenmerkt door het verzet van de inheemse gemeenschappen tegen de Spaanse opmars en de invoering van de nieuwe koloniale orde.

Opperhoofd Cotubanamá, leider van het inheemse verzet in de regio, werd uiteindelijk geëxecuteerd door de veroveraars, en het huis dat tegenwoordig de naam Ponce de León draagt, werd gebouwd in die context van territoriale onderwerping.

Interieur van het San Rafael de Yuma Museum. (Foto/officiële website).

Een huis of een fort?

Het gebouw dat bezoekers tegenwoordig verwelkomt in San Rafael del Yuma is het resultaat van een reconstructie die in 1970 werd uitgevoerd. Het werd gebouwd op de overblijfselen van een 16e-eeuws gebouw, waarvan de structuur zes jaar eerder was bestudeerd door de historicus Emile de Boyrie Moya, toen het nog in ruïne lag.

In zijn onderzoek "Het stenen huis van Ponce de León in Higüey", gepubliceerd in 1964 in het tijdschrift Clío van de Dominicaanse Academie voor Geschiedenis, documenteerde Boyrie Moya de architectonische kenmerken die destijds bewaard waren gebleven: muren tot 1,35 meter dik op de begane grond, twee verdiepingen, smalle ramen en een enkele toegangsdeur op de eerste verdieping.

De poort, met afmetingen van 2,40 meter breed en 2,60 meter hoog, was omlijst met blokken gehouwen steen. Op de tweede verdieping bevond zich ook een deur, die volgens de architectonische reconstructie van de onderzoeker toegang moet hebben gegeven tot een klein balkon aan de buitenkant.

De ramen hadden een opvallend kenmerk: het waren schietgaten, smalle openingen die naar binnen toe breder werden en aan de buitenkant aanzienlijk smaller. Dit ontwerp beperkte de zichtbaarheid van de mensen binnen en maakte het mogelijk om de omgeving met een zekere mate van veiligheid en discretie in de gaten te houden.

In zijn onderzoek interpreteert Boyrie Moya deze elementen als kenmerkend voor een verdedigingswerk. Zijn beschrijving omvat ook de mogelijkheid van een vluchttunnel die het gebouw verbindt met de oevers van de Yuma-rivier, die zich op ongeveer 200 meter afstand bevindt. De historicus verduidelijkt echter dat deze verwijzing afkomstig is van getuigenissen van voormalige bewoners van het gebied en dat onderzoek nodig is om dit te verifiëren.

De eerste verdieping diende als een grote beschermings- en serviceruimte, terwijl de tweede verdieping de familiekamers huisvestte. In zijn reconstructie suggereert Boyrie Moya dat Ponce de León daar mogelijk met zijn vrouw en dochters woonde.

De Algemene Directie van Musea benadrukt in de presentatie van haar virtuele rondleiding ook het verdedigingskarakter van het gebouw en wijst erop dat de familie er verbleef gedurende de jaren dat Ponce de León luitenant-gouverneur van Higüey was.

Van Higüey richting Borinquen en Florida

Vanuit Higüey organiseerde Ponce de León landbouw- en veeteeltactiviteiten waarmee hij de benodigde middelen voor zijn expedities kon verkrijgen, vanuit de oude haven van Boca de Yuma, die zich op ongeveer 12 kilometer van de ruïnes bevindt, volgens metingen verzameld door Boyrie Moya.

In zijn onderzoek legt de historicus uit dat de haciënda voedsel produceerde en dieren fokte die de schepen voorzagen van cassavebrood, proviand, vee en andere landbouwproducten. Volgens zijn reconstructie vertrok de conquistador in 1508 vanuit de haven van Yuma met een groep volgelingen en zeelieden, nadat hij de voorraden voor de reis had geregeld.

In Borinquen, de inheemse naam voor Puerto Rico, leidde Ponce de León de Spaanse bezetting en werd hij de eerste koloniale gouverneur van het eiland. Deze verovering ging gepaard met conflicten met de Taíno-bevolking, totdat de Spaanse overheersing werd ingesteld.

Maar de relatie van Ponce de León met Higüey eindigde niet toen hij naar Borinquen vertrok, aldus Boyrie Moya, die documenteert dat hij na het verlies van het gouverneurschap van Puerto Rico, na een politiek en bestuurlijk conflict met Diego Colón, terugkeerde naar zijn eigendommen.

De onderzoeker legt ook een verband tussen het landgoed en de haven van Yuma en de voorbereiding van de expeditie die op 29 januari 1513 vertrok op zoek naar Bimini, een kleine archipel in de Bahama's, en andere landen.

Om deze episode te documenteren, verwijst Emile de Boyrie naar het werk van Vicente Murga Sanz, “Juan Ponce de León”, uitgegeven door de Universiteit van Puerto Rico in 1959, dat documentatie uit het Algemeen Archief van de Indiën bevat.

Volgens historische bronnen arriveerde Ponce de León in maart 1513 in Florida en eiste het gebied op voor de Spaanse kroon. Hij slaagde er niet in een permanente kolonie te stichten en zijn tweede poging tot kolonisatie, in 1521, eindigde in een confrontatie met de inheemse bevolking waarbij hij gewond raakte. Hij werd naar Havana gebracht, waar hij enkele weken later overleed.

De reis van de conquistador verbond zo drie gebieden: Hispaniola, Borinquen en Florida. Maar een aanzienlijk deel van de economische en logistieke voorbereiding voor zijn expedities vond plaats in de landen van Higüey.

Van ruïne tot museum

Door de tand des tijds en verwaarlozing raakte het gebouw in verval, maar een deel van de muren bleef bewaard als een getuigenis van de vroege koloniale architectuur.

In 1952 en 1954 werden er op de locatie onderzoeken uitgevoerd en archeologische materialen verzameld, met medewerking van het Dominicaanse Instituut voor Antropologisch Onderzoek en op advies van de Amerikaanse archeoloog John M. Goggin van de Universiteit van Florida.

De publicatie van Boyrie Moya documenteert de aanwezigheid van fragmenten van majolica, een soort geglazuurd Spaans keramiek, naast andere materialen die geassocieerd worden met de koloniale bezetting. Deze vondsten hielpen om de ouderdom van de nederzetting vast te stellen.

De studie omvatte ook foto's van de ruïnes en metingen van de architectonische overblijfselen. De publicatie ervan in Clio in 1964 vormde een belangrijke bijdrage aan de historische identificatie van het pand.

Het gebouw werd in 1970 herbouwd, volgens het institutioneel onderzoek van het Juan Ponce de León Huis Fort Museum, waarvan de collectie munten, fragmenten van Talavera-aardewerk, stijgbeugels, hoefijzers, spijkers, speerpunten en andere voorwerpen uit de 16e eeuw omvat, volgens de beschrijvende inventaris die is gepubliceerd door de Algemene Directie van Musea.

Door de tand des tijds en verwaarlozing raakte het gebouw in verval, maar een deel van de muren bleef bewaard als een getuigenis van de vroege koloniale architectuur. (Foto/Algemeen Archief van de Natie).

Een kans om het te ontdekken

Casa Fuerte is gelegen aan Avenida Libertad in San Rafael del Yuma, in de provincie La Altagracia. De locatie maakt het gemakkelijk om het te combineren met een rondreis door het oosten van de Dominicaanse Republiek en andere historische en natuurlijke bezienswaardigheden in de omgeving, waaronder Boca de Yuma.

Volgens de informatiefolder van het Casa Fuerte Museum, uitgegeven door de Algemene Directie van Musea, is het museum geopend van dinsdag tot en met zondag van 9.00 tot 16.00 uur. Op maandag is het museum gesloten.

Voor informatie over de bezoekvoorwaarden en rondleidingen kunt u contact opnemen met het museum op 829-259-4781 of via de Algemene Directie van Musea.

Het bestaan ​​van deze plek herinnert ons eraan dat het Dominicaanse erfgoed niet beperkt is tot de beroemdste monumenten van Santo Domingo of de traditionele toeristische routes. Ook in de gemeenschappen in het binnenland zijn gebouwen bewaard gebleven die ons inzicht geven in cruciale episodes uit onze geschiedenis, en in dit geval de Caribische geschiedenis.

In San Rafael del Yuma bewaart een stenen huis de herinnering aan een periode waarin de eerste Spaanse nederzettingen werden gesticht en de leefwijze en het samenleven met de inheemse gemeenschappen radicaal veranderden.

Het huis dat ooit diende als residentie en vesting van een conquistador is nu een museum dat meer publieke aandacht verdient. Een bezoek stelt ons in staat verder te kijken dan het individu en ons te verdiepen in de geschiedenis van een gebied dat het toneel was van verovering, inheems verzet en de organisatie van de eerste koloniale ondernemingen.

Mogelijk bent u geïnteresseerd in:

Ontvang als eerste het meest exclusieve nieuws

Reclamespot_img
Solangel Valdez
Solangel Valdez
Journalist, fotograaf en public relationsspecialist. Beginnend schrijver, lezer, kok en reiziger.
Gerelateerde artikelen
Reclame Banner Coral Golf Resort SIMA 2025
Reclame
Reclame spot_img