Yon desizyon resan pa Lakou Konstitisyonèl la, ki baze sou jirisprudans Kolonbi ak Perou, etabli kondisyon ke yon avi delenkans nan yon bilding rezidansyèl dwe satisfè pou li pa vyole dwa fondamantal
SANTO DOMINGO. – Tribinal Konstitisyonèl la (TC) deside ke difizyon dèt antretyen atravè rezo sosyal yo, odyo, videyo ak foto pwopriyetè ki an reta vyole dwa a vi prive, onè ak bon repitasyon, lè enfòmasyon sa a depase esfè pwopriyetè kondominyòm yo menm epi li rive jwenn twazyèm pati deyò konplèks rezidansyèl la.
Desizyon an, idantifye kòm TC/0684/26 epi ki te pibliye nan dat 27 Jiyè 2026, rezoud dosye TC-05-2026-0032 la, ki soti nan yon konfli ant yon gwoup pwopriyetè ak Konsèy Katye Konplèks Rezidansyèl Estrella Marina, nan La Romana.
Aplike nan ka Estrella Marina a, Tribinal Konstitisyonèl la te konkli ke fot la pa t chita nan rapòte delenkans lan, men nan mwayen ak dimansyon konsèy la te chwazi a. Piblikasyon odyo, videyo ak foto sou rezo sosyal yo, tribinal la te note, depase limit otorite lejitim konsèy la, ki limite a enfòme sèlman lòt pwopriyetè yo sou sitiyasyon obligasyon komen yo.
Konsa, li te bay Asosyasyon Katye Rezidansyèl Estrella Marina lòd pou yo sispann pratik sa yo epi pou yo pa repete yo.
An pratik, kritè a bay yon plan pou kondominyòm ak rezidansyèl : yon avi fizik sou tablo afichaj la oswa nan zòn komen yo, adrese a pwopriyetè ki gen yon dèt sèten e ki pa gen litij, admisib; piblikasyon li sou rezo sosyal yo oswa difizyon li bay moun ki pa nan kopwopriyete a, pa admisib.
Selon done ki soti nan Konsèy Nasyonal Administrasyon Kondominyòm (CONACO), ke El Inmobiliario te site an Me 2025, 47% nan kondominyòm nan Distri Nasyonal la gen gwo reta nan koleksyon frè antretyen yo, yon delenkans ki ka mennen nan deteryorasyon enstalasyon yo ak entèripsyon sèvis tankou koleksyon fatra ak sekirite.
Epi se kalite presyon finansye sa a ki pouse kèk konsèy administrasyon pou yo denonse debitè yo piblikman, epi sa ki distenge desizyon sa a ak yon senp entèdiksyon se ke Tribinal Konstitisyonèl la pa t fèmen pòt la pou tout avi defayans.
Tribinal la te klarifye, pandan l ap repete kritè yo te etabli nan Jijman TC/0198/23 li a, ke mete avi dèt pou antretyen nan enstalasyon bilding lan pa vyole dwa debitè a genyen pou l gen vi prive, depi se yon dèt ki sèten e ki ka egzekite, epi depi li pa nan yon litij jidisyè.
Rezon an, dapre asosyasyon pwofesyonèl la, se paske frè antretyen yo konstitye yon fon pou depans komen, yon bagay ki enterese lòt ko-pwopriyetè yo.
Dwa konparatif
Pou sipòte distenksyon sa a, Tribinal Konstitisyonèl la te apiye sou jirisprudans konparatif, li te site Tribinal Konstitisyonèl Kolonbi a, ki nan Jijman T-106/02 li a te etabli ke piblikasyon lis debitè yo pa, an li menm, konstitye yon vyolasyon dwa pou yon bon repitasyon ak vi prive, paske sèl bagay ki fèt konnen se yon sèten reyalite, move peman frè administrasyon yo.
Menm tribinal la te repete kritè sa a nan Jijman C-328 nan lane 2019, ki baze sou yon desizyon ki te pran nan lane 2002.
Tribinal dominikèn nan te fè apèl tou devan Tribinal Konstitisyonèl Perou a, ki nan Jijman li STC 05903-2014-PA/TC a te kondisyone validite lis sa yo sou dèt la ki ka egzekite, san okenn dout sou egzistans li, piske li pa sijè a litij jidisyè.
Nan menm desizyon sa a, tribinal Perouvyen an te etabli twa kritè anplis, ke Tribinal Konstitisyonèl Kolonbi te adopte tou nan Jijman T-630 li an 1997, ki sèvi kòm yon gid pratik pou administratè rezidansyèl yo: ke enfòmasyon an konsène tout rezidan inite a, ke li pa dekri sèlman aspè pèsonèl oswa familyal, epi ke li gen enpòtans ekonomik pou tout konplèks la.
Lekti rekòmande:
