Door Pedro Ardón
El Inmobiliario
SANTO DOMINGO. – In een wereld waarin inclusie steeds meer als een vereiste binnen de samenleving wordt beschouwd, ontwikkelt toegankelijke architectuur zich tot een groeiende niche die een essentiële rol speelt.
In een interview met El Inmobiliarioging Adis Ozuna, specialist in ontwerpen voor iedereen, dieper in op de vooruitgang, uitdagingen en het belang van universele toegankelijkheid bij de bouw van ruimtes voor mensen met een beperking in de Dominicaanse Republiek.
Adis Ozuna, een architect met een gedegen academische achtergrond, waaronder een bachelor in architectuur, een master in architectonisch ontwerp en een specialisatie in universele toegankelijkheid, deelde haar verhaal over hoe universele toegankelijkheid haar passie werd.
Vanaf het moment dat ze begon met haar onderzoek voor haar masterscriptie, realiseerde ze zich dat de Dominicaanse Republiek een van de achtergebleven landen in de regio was op het gebied van toegankelijkheid. Deze realiteit motiveerde haar om zich te specialiseren en inclusief ontwerp tot de drijvende kracht van haar carrière te maken.

“Universele toegankelijkheid is niet alleen een technische vereiste, maar ook een ethische verbintenis tot de inclusie van mensen met een beperking. Architectonische barrières, evenals communicatie- en technologische barrières, beperken de mobiliteit, onafhankelijkheid en waardigheid van mensen”, aldus Ozuna.
In haar uitleg van het concept 'toegankelijkheid' in architectonisch ontwerp, benadrukte de specialist dat het gaat om het creëren van ruimtes die door alle mensen gebruikt kunnen worden, ongeacht hun mogelijkheden. Het beperkt zich niet tot het wegnemen van architectonische barrières, maar omvat ook elementen zoals kleurcontrast voor mensen met een visuele beperking of het gebruik van passende signalisatie voor doven.
“Universele toegankelijkheid streeft ernaar ervoor te zorgen dat elke ruimte, van gebouwen tot voorzieningen, voor iedereen toegankelijk is, zonder uitzondering. Deze aanpak verbetert niet alleen de levenskwaliteit van mensen met een beperking, maar verrijkt ook de hele samenleving”, voegde de architect eraan toe.
Een van de grootste uitdagingen op weg naar toegankelijke architectuur is het gebrek aan technische kennis over de regelgeving en principes die inclusief ontwerp beheersen. Ozuna wees erop dat er, zelfs bij toepassing van de regelgeving, vaak fouten worden gemaakt in de implementatie, waardoor bepaalde toegankelijke elementen in gebouwen niet effectief zijn.

“Het is geen kwestie van budget; toegankelijkheid verhoogt de bouwkosten niet. Wat echt ontbreekt, is een diepgaand begrip van wat het betekent om voor iedereen te ontwerpen. Velen denken dat het volstaat om simpelweg een lijst met eisen op te stellen, maar toegankelijkheid moet een voortdurende praktijk zijn die geïntegreerd is in het gehele ontwerp- en bouwproces”, aldus hij.
Het dagelijks leven transformeren
Volgens de specialist kan toegankelijke architectuur het leven van mensen met een beperking radicaal veranderen en hen de onafhankelijkheid bieden die nodig is om actief deel te nemen aan de maatschappij. Ze citeerde een van haar eigen uitspraken: "Inclusie is het doel en toegankelijkheid is de weg ernaartoe", waarmee ze benadrukte dat het de taak van architecten is om ervoor te zorgen dat toegankelijkheid een realiteit wordt die sociale inclusie bevordert.
Inclusief park
Een van de belangrijkste projecten onder leiding van Adis Ozuna is het eerste inclusieve park van de Dominicaanse Republiek, ontwikkeld voor de Nido para Ángeles Foundation, die zich inzet voor kinderen met cerebrale parese. Dit park biedt de kinderen de mogelijkheid om recreatieve activiteiten te ondernemen die zijn aangepast aan hun behoeften, wat een aanzienlijke positieve invloed heeft gehad op hun ontwikkeling.
De ontwerpster ziet een toekomst voor zich waarin toegankelijkheid vanaf de allereerste fase een integraal onderdeel is van elk project. In plaats van een extraatje of een wettelijke vereiste, zou toegankelijkheid een fundamenteel onderdeel van het ontwerp moeten zijn. Om dit te bereiken, stelt ze voor om toegankelijkheid te integreren in architectuuropleidingen en strengere regelgeving te bevorderen die toegankelijke projecten stimuleert.
Het is geen uitgave
In zijn advies aan ontwikkelaars, overheden en gemeenschappen benadrukte Ozuna dat toegankelijkheid niet als een kostenpost, maar als een investering op lange termijn moet worden gezien. Hij onderstreepte ook het belang van de betrokkenheid van mensen met een beperking bij de planning en het ontwerp van ruimtes, om ervoor te zorgen dat deze ruimtes daadwerkelijk functioneel en nuttig zijn.
De architect opperde dat het overheidsbeleid de controle op de naleving van toegankelijkheidsvoorschriften zou moeten versterken en stimulansen zou moeten bieden voor projecten die sociale inclusie bevorderen.
Op weg naar een meer inclusieve stad
Met een vergrijzende bevolking en een verwachte toename van het aantal mensen met een beperking in de komende jaren, is universele toegankelijkheid belangrijker dan ooit. Naar schatting zal in 2050 meer dan 20% van de bevolking uit ouderen bestaan, waardoor de behoefte aan inclusieve ruimtes nog urgenter wordt.
Adis Ozuna sloot af met een oproep tot actie: "Toegankelijkheid is een recht, geen optie. Het is essentieel dat alle sectoren zich aan dit principe committeren, omdat we allemaal gebruikers van ruimtes zijn en we allemaal het recht hebben om in een toegankelijke omgeving te leven.".


