Η επανεξέταση της σύνδεσης μεταξύ συντάξεων και στέγασης είναι, ουσιαστικά, μια απόφαση δημόσιας πολιτικής
Από τον Φρανσίσκο Ταβάρεζ
Ειδικό για El Inmobiliario
Το συνταξιοδοτικό σύστημα της Δομινικανής Δημοκρατίας διαχειρίζεται πάνω από 1,3 τρισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ, προϊόν των αποταμιεύσεων εκατομμυρίων εργαζομένων. Ωστόσο, αυτός ο όγκος πόρων συνυπάρχει με μια ανησυχητική πραγματικότητα: το αυξανόμενο έλλειμμα στέγασης της χώρας, το οποίο εκτιμάται σε 1 έως 1,2 εκατομμύρια κατοικίες, και την προοδευτική επιδείνωση της πρόσβασης σε αξιοπρεπή στέγαση για όσους δημιουργούν αυτές τις αποταμιεύσεις λόγω της αύξησης των δομικών υλικών και εφοδίων, των τιμών της γης και άλλων παραγόντων.
Το παράδοξο είναι σαφές. Ενώ τα συνταξιοδοτικά ταμεία των εργαζομένων συμβάλλουν στη χρηματοδότηση τομέων της οικονομίας, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης ακινήτων, ένα μεγάλο μέρος του εργατικού δυναμικού δεν έχει καν πρόσβαση σε χαμηλού κόστους κατοικίες, οι οποίες, σύμφωνα με την Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Εσόδων (DGII), θα κόστιζαν 5,4 εκατομμύρια δολάρια Ρεϋνιάν έως το 2026. Με μέσους μισθούς περίπου 34.000 δολάρια Ρεϋνιάν στον επίσημο τομέα, σύμφωνα με στοιχεία της Εποπτείας Συντάξεων (SIPEN), η ιδιοκτησία κατοικίας έχει γίνει, σε πολλές περιπτώσεις, ένας ανέφικτος στόχος.
Αυτό το σενάριο εγείρει ένα πιεστικό ερώτημα: μπορεί το συνταξιοδοτικό σύστημα να παρέχει παροχές χωρίς να διακυβεύει τον μελλοντικό του ρόλο; Η απάντηση, με βάση τη διεθνή εμπειρία, είναι ναι. Και το σημείο σύγκλισης είναι σαφές: η κοινωνική στέγαση.
Η προώθηση της πρόσβασης σε οικονομικά προσιτή στέγαση δεν έχει μόνο σαφή κοινωνικό αντίκτυπο, αλλά αποτελεί και έναν ισχυρό οικονομικό μοχλό για την τόνωση της ανάπτυξης. Ο κατασκευαστικός τομέας συνεισφέρει περίπου το 14% του ΑΕΠ και διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες εσωτερικές αλυσίδες παραγωγής. Η ενίσχυση των επενδύσεων σε αυτόν τον τομέα δεν είναι μόνο κοινωνική πολιτική. Είναι η ανάπτυξη που επηρεάζει τις μεσαίες και κατώτερες κοινωνικές τάξεις, καθώς και τον επιχειρηματικό ιστό του κατασκευαστικού κλάδου και των συναφών υποτομέων.
Είναι δυνατό να αναπτυχθούν συγκεκριμένες πρωτοβουλίες που ευθυγραμμίζουν τις συνταξιοδοτικές αποταμιεύσεις με τις λύσεις στέγασης: 1- Η δημιουργία ενός εξειδικευμένου ταμείου για τη στέγαση των εργαζομένων, το οποίο θα χρηματοδοτείται με ένα μέτριο μέρος των πόρων που διαχειρίζονται οι διαχειριστές των συνταξιοδοτικών ταμείων (AFP). Αυτό το ταμείο θα επέτρεπε την ανάπτυξη έργων με σαφή κοινωνικά κριτήρια.
2. Η ίδρυση στεγαστικών ταμείων με κοινωνική εντολή. Παρόλο που το χρηματοοικονομικό μέσο υπάρχει ήδη, η χρήση του θα μπορούσε να κατευθυνθεί προς έργα με ρυθμιζόμενες τιμές, συνδεδεμένα με το εισόδημα των εργαζομένων και με προτεραιότητα στην πρόσβαση για τα μέλη του συστήματος. 3. Η έκδοση ομολόγων κοινωνικής στέγασης, όπου το Κράτος θα μπορούσε να διοχετεύσει μακροπρόθεσμους πόρους σε στεγαστικά έργα, προσφέροντας σταθερές αποδόσεις στα συνταξιοδοτικά ταμεία και επεκτείνοντας την προσφορά κατοικιών χαμηλότερου κόστους.
Τέλος, θα μπορούσε να εξεταστεί η μερική και ρυθμιζόμενη χρήση των ατομικών αποταμιεύσεων για τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε μια πρώτη κατοικία, είτε ως προκαταβολή είτε ως εγγύηση. Αυτός ο μηχανισμός θα βοηθούσε στη μείωση ενός από τα κύρια έξοδα των νοικοκυριών και στη βελτίωση της ευημερίας καθ' όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής.
Ο αντίκτυπος αυτών των μέτρων θα ήταν πολλαπλός: μείωση του ελλείμματος στέγασης, βελτίωση των πραγματικών μισθών μέσω της μείωσης του βάρους της στέγασης, αναζωογόνηση της οικονομίας και ενίσχυση της νομιμότητας του συνταξιοδοτικού συστήματος.
Δεν πρόκειται για ριζική αλλαγή του συνταξιοδοτικού συστήματος, αλλά για εκσυγχρονισμό της προσέγγισής του. Οι αποταμιεύσεις των εργαζομένων θα πρέπει να συμβάλλουν όχι μόνο στη διασφάλιση του μέλλοντός τους, αλλά και στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσής τους στο παρόν.
Η επανεξέταση της σύνδεσης μεταξύ συντάξεων και στέγασης είναι, ουσιαστικά, μια απόφαση δημόσιας πολιτικής. Και, πάνω απ 'όλα, μια ευκαιρία να ευθυγραμμιστεί η οικονομική ανάπτυξη με την κοινωνική πρόνοια.
Ο συγγραφέας είναι ακαδημαϊκός και ερευνητής στο UASD. Καθηγητής Οικονομικών στη Σχολή Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών (FCES).
Περιεχόμενο που δημοσιεύτηκε αρχικά στο τεύχος 15 της έντυπης έκδοσης El Inmobiliario .
Προτεινόμενα αναγνώσματα:
