Η μυρωδιά του καινούριου υφάσματος αναμειγνύονταν με τη μυρωδιά των φρικιτάκι, των ψητών φιστικιών και του ιδρώτα του πλήθους.
ΣΑΝΤΟ ΝΤΟΜΙΝΓΚΟ – Εκείνους τους Δεκέμβρη που φαίνονταν μακρύτεροι και πιο φωτεινοί, Ντουάρτε μετατράπηκε σε ένα ανθρώπινο ποτάμι. Από την οδό Παρί μέχρι την οδό Μέλλα, το περπάτημα σε αυτήν ήταν σαν να εισέρχεσαι σε ένα σύμπαν όπου κάθε βήμα έφερνε μια διαφορετική μυρωδιά, μια νέα κραυγή πλανόδιου πωλητή και μια λάμψη φωτός.
Πριν η πόλη ονειρευτεί εμπορικά κέντρα, το Ντουάρτε ήταν η καρδιά του εμπορίου της πρωτεύουσας , με καταστήματα όπως τα La Paloma, La Gran Vía και Los Muchachos, τα οποία μαζί με μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις επιβίωναν μέσα στη φασαρία.
«Ρωμαϊκά κεριά, ρωμαϊκά κεριά, φθηνά και δεν εκρήγνυνται!»
Με την πάροδο του χρόνου, κατέφθασαν πλανόδιοι πωλητές και στηθήκαν αυτοσχέδιοι και επίμονοι πάγκοι, οι οποίοι κατέληξαν να επικρατήσουν έναντι των μεγάλων εμπορικών σημάτων με όλες τις νέον πινακίδες τους.
Ανάμεσα στους δύο κόσμους, τον επίσημο και τον ανεπίσημο, η λεωφόρος έγινε το πραγματικό εμπορικό κέντρο της πόλης.
Τον Δεκέμβριο, η οδός Ντουάρτε άστραφτε από εισαγόμενα φρούτα που προμήνυαν ευημερία: κόκκινα μήλα κρέμονταν από τα δέντρα, τσαμπιά από σταφύλια και αχλάδια που προσφέρονταν ως εποχιακές πολυτέλειες. Η αγορά έστω και ενός ήταν μια συμβολική χειρονομία, ένας μικρός οικογενειακός θρίαμβος την παραμονή της παραμονής των Χριστουγέννων.
Και έπρεπε να περιμένεις έναν ολόκληρο χρόνο για να ξαναδείς ή να γευτείς αυτά τα φρούτα, που ήταν συνώνυμα με την άφιξη των Χριστουγέννων.
Τα παιχνίδια ήταν ένα ακόμη θέαμα: κούκλες με μακριά μαλλιά, μεταλλικά αυτοκινητάκια που έκαναν θόρυβο όταν συγκρούονταν, σβούρες με έντονα χρώματα και ρομπότ που λειτουργούσαν με μπαταρίες και φωτίζονταν με γαλαξιακά φώτα. Οι πωλητές τα παρουσίαζαν επιδέξια, σαν μάγοι που πατούσαν κουμπιά και έκαναν μαριονέτες να χορεύουν για να πείσουν τους γονείς. Τα παιδιά, με τα λαμπερά μάτια τους, μαγεύονταν ακόμα κι αν δεν μπορούσαν να τα πάρουν σπίτι.
Τα ρούχα ολοκλήρωναν την ιεροτελεστία. Καρό πουκάμισα, κοτλέ παντελόνια, λαμπερά φορέματα, φιόγκοι και βολάν ήταν κρεμασμένα στα πέτα ή στοιβαγμένα σε τραπέζια. Η μυρωδιά του καινούριου υφάσματος αναμειγνύονταν με το άρωμα των φρικιτάκι, των ψητών φιστικιών και του ιδρώτα του πλήθους.
Οι μητέρες εξέταζαν υφάσματα και ραφές σαν να προσπαθούσαν να προβλέψουν την ερχόμενη χρονιά. Το να φορούν καινούρια ρούχα στις 24, 25 και 1η Ιανουαρίου δεν ήταν πολυτέλεια: ήταν παράδοση και προάγγελος καλών εποχών.
Η κυκλοφορία ήταν αναπόσπαστο κομμάτι του τοπίου: αυτοκίνητα και γεμάτα λεωφορεία κινούνταν με ρυθμό που μόνο η λεωφόρος Ντουάρτε, τότε δρόμος διπλής κατεύθυνσης, μπορούσε να κατανοήσει. Καθώς έπεφτε η νύχτα, τα άτακτα αναμμένα χριστουγεννιάτικα φώτα μετέτρεψαν τη λεωφόρο σε μια συνεχή έκθεση, όπου το χάος ήταν μια γιορτή.
Και την παραμονή της Ημέρας των Τριών Βασιλιάδων, οι οικογένειες περνούσαν τη νύχτα εκεί περιμένοντας τις μειώσεις της τελευταίας στιγμής, ώστε να μπορέσουν να αγοράσουν παιχνίδια για τα παιδιά τους. Έφηβοι τους συνόδευαν, ενθουσιασμένοι που θα έφευγαν έξω μέχρι αργά χωρίς να είναι αμαρτία, και ελπίζοντας ότι όταν θα τους χτυπούσε η πείνα, θα έπαιρναν ένα δωρεάν σνακ.
Για κάποιους, τα ψώνια στην οδό Ντουάρτε ήταν εξαντλητικά. Για άλλους, μια αξέχαστη παράδοση. Αλλά για όλους, αντιπροσώπευε μια μοναδική εποχή του χρόνου: ένα μέρος όπου τα Χριστούγεννα μπορούσαν να γίνουν αισθητά, να ακουστούν, να μυριστούν και να φανούν να αντανακλώνται στα λαμπερά, ανυπόμονα μάτια των παιδιών.
Σήμερα, όσοι βίωσαν εκείνη τη φασαρία τη θυμούνται με νοσταλγία και στοργή. Η λεωφόρος Ντουάρτε δεν ήταν απλώς μια λεωφόρος: ήταν ένα συναισθηματικό τοπίο, μια κοινή τελετουργία που μετέτρεψε τα Χριστούγεννα σε μια αστική εμπειρία, μια ζωντανή κουλτούρα.
