Χωρίς να θέλω να γενικεύσω, σήμερα θέλω να αναφερθώ σε ένα θέμα που με απασχολεί από τότε που ασχολήθηκα με αυτόν τον τομέα: την ολοκληρωμένη ευθύνη στις κατασκευαστικές εταιρείες και τι συμβαίνει όταν αυτή η ευθύνη απουσιάζει εμφανώς.
Η στιγμή της υπογραφής
Υπάρχει κάτι σχεδόν εθιμοτυπικό στο κλείσιμο μιας σύμβασης κατασκευής. Γίνονται προπόσεις, υπογράφεται η συμφωνία, σφίγγονται τα χέρια. Οι ηγέτες είναι παρόντες, προσεκτικοί και αφοσιωμένοι. Ο κατασκευαστής έχει εμπιστευτεί -και έχει βάλει το κεφάλαιό του- σε μια κατασκευαστική εταιρεία που, εκείνη τη στιγμή, αντιπροσωπεύει την υπόσχεση, την ικανότητα και την αξιοπιστία. Όλα φαίνονται σταθερά.
Το πρόβλημα δεν είναι εκείνη τη στιγμή. Το πρόβλημα προκύπτει αργότερα, καθώς προχωρά η εργασία, όταν αναδεικνύονται ατέλειες και η πραγματικότητα της εκτέλεσης αρχίζει να αποκλίνει από ό,τι είχε υποσχεθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Όταν οι τοίχοι μιλάνε
Διαρροές που γίνονται εμφανείς πριν από την παράδοση. Τοίχοι που δεν είναι υδραυλικοί. Φινιρίσματα που δεν πληρούν τις συμφωνημένες προδιαγραφές. Σχέδια που δεν έχουν εκτελεστεί σωστά με παραλείψεις που απαιτούν δαπανηρή ανακατασκευή από άποψη χρόνου και πόρων. Μέτρια φινιρίσματα για τα οποία ο κατασκευαστής καταλήγει να αναλαμβάνει την ευθύνη, να τα διορθώνει και να τα εξηγεί στους δικούς του πελάτες.
Αυτές δεν είναι υποθετικές καταστάσεις. Είναι η πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν πολλοί κατασκευαστές στον κλάδο και έχουν αλυσιδωτές συνέπειες: χαμένες ημερομηνίες παράδοσης, επηρεασμένους επενδυτές που είχαν προγραμματίσει να παραλάβουν τα ακίνητά τους εντός συγκεκριμένου χρονικού πλαισίου και μια φήμη που διαβρώνεται σιωπηλά, έργο με το έργο.
Το παιχνίδι με μπάλα
Αυτό που πονάει περισσότερο δεν είναι τα ίδια τα ελαττώματα. Στις κατασκευές, όπως και σε κάθε πολύπλοκο κλάδο, συμβαίνουν λάθη. Αυτό που πραγματικά αποκαλύπτει τον χαρακτήρα ενός οργανισμού είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά όταν κάτι πάει στραβά.
Και εδώ ακριβώς έρχεται στο προσκήνιο μια πρακτική που, δυστυχώς, δεν είναι ασυνήθιστη: η μετακύλιση της ευθύνης. Κανείς δεν αναλαμβάνει την ευθύνη. Ο επικεφαλής που υπέγραψε τη σύμβαση αναθέτει αρμοδιότητες προς τα κάτω· η τεχνική ομάδα δείχνει τον υπεργολάβο· ο υπεργολάβος δείχνει τα υλικά. Εν μέσω αυτής της αλυσίδας υπεκφυγών, ο κατασκευαστής περιμένει απαντήσεις που είτε δεν έρχονται είτε φτάνουν τυλιγμένες στη φράση που λιγότερο θέλει να ακούσει: «αξιολογούμε τις διαδικασίες».
Υπάρχουν στιγμές που δεν είναι για αξιολόγηση. Είναι για δράση. Η διαφορά μεταξύ ενός ηγέτη και κάποιου που απλώς κατέχει ηγετική θέση έγκειται ακριβώς στο να γνωρίζει πότε ο καθένας καλείται να δράσει.
Το κόστος της εξαφάνισης
Πιστεύω ακράδαντα στην ανάθεση αρμοδιοτήτων ως απαραίτητο εργαλείο αποτελεσματικής ηγεσίας. Αλλά κάτι τέτοιο δεν σημαίνει εξαφάνιση. Αυτή η διάκριση είναι θεμελιώδης.
Όταν ένα στέλεχος κάνει ένα βήμα για να κλείσει μια συμφωνία, αλλά εξαφανίζεται όταν πρόκειται να διορθώσει τα λάθη της ομάδας του, δεν απογοητεύει απλώς τον πελάτη του: αποκαλύπτει μια βαθιά αδυναμία. Οι πράξεις του δείχνουν ότι η παρουσία του ήταν απλώς για επίδειξη, όχι γνήσια. Ότι η δέσμευση διήρκεσε μόνο όσο η πρόποση.
Οι συνέπειες είναι πιο βαθιές από ό,τι φαίνονται. Μια κατασκευαστική εταιρεία μπορεί να προσληφθεί μία φορά, αλλά αν η αντίδρασή της στα προβλήματα ήταν η σιωπή ή η αποφυγή, δεν θα υπάρξει δεύτερη ευκαιρία.
Σε έναν κλάδο όπου η εμπιστοσύνη χτίζεται αργά, αλλά η φήμη ταξιδεύει γρήγορα, αυτό είναι ένα πολύ υψηλό τίμημα που πρέπει να πληρώσετε.
Πώς θα πρέπει να μοιάζει η ολοκληρωμένη ευθύνη;
Ας φανταστούμε ένα διαφορετικό σενάριο. Μια κατασκευαστική εταιρεία λαμβάνει σχόλια σχετικά με ελλείψεις: μια διαρροή που εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια των δοκιμών, ένα φινίρισμα που δεν πληροί τις προδιαγραφές ή μια εξαιρετική αρχιτεκτονική λεπτομέρεια. Αντί να ξεκινήσει ένα παιχνίδι απόδοσης ευθυνών, ο υπεύθυνος ηγέτης συγκαλεί τα αρμόδια μέρη, διεξάγει μια ταχεία αξιολόγηση και παρουσιάζει στον κατασκευαστή ένα συγκεκριμένο σχέδιο: τι θα διορθωθεί, πώς και πότε.
Όχι γενικές υποσχέσεις, αλλά συγκεκριμένες και επαληθεύσιμες δεσμεύσεις.
Αυτή η χειρονομία — απλή στην εμφάνιση, μεταμορφωτική στην πράξη — είναι αυτό που διακρίνει μια κατασκευαστική εταιρεία που χτίζει σχέσεις από μια εταιρεία που χτίζει μόνο κτίρια. Διότι σε αυτόν τον κλάδο, η κατασκευή τελειώνει, αλλά η σχέση, αν καλλιεργηθεί, δεν χρειάζεται να τελειώνει.
Η ολοκληρωμένη ευθύνη δεν είναι μια αφηρημένη έννοια. Πρόκειται για το να δείχνεις τον εαυτό σου. Πρόκειται για το να αντιμετωπίζεις την κατάσταση. Πρόκειται για το να είσαι ειλικρινής και ειλικρινής, ακόμα και όταν η κατάσταση δεν είναι ιδανική. Πρόκειται για την κατανόηση ότι η αποκατάσταση ζημιών το συντομότερο δυνατό δεν αποτελεί ήττα: είναι η μεγαλύτερη επίδειξη επαγγελματισμού που υπάρχει.
Ο τομέας των ακινήτων έχει τεράστιες δυνατότητες στη χώρα μας, αλλά αυτές οι δυνατότητες βασίζονται σε ένα θεμέλιο: την εμπιστοσύνη. Και η εμπιστοσύνη δεν κερδίζεται με την υπογραφή ενός συμβολαίου. Κερδίζεται ή χάνεται από τον τρόπο που αντιδρούμε όταν κάτι δεν πάει όπως το έχουμε σχεδιάσει.
Αν υπάρχει χρόνος για υποβολή προσφορών, για διαπραγμάτευση και για υπογραφή, πρέπει να υπάρχει και χρόνος για απάντηση.
Προτεινόμενα αναγνώσματα:
